پڑھیے› دفتر ۶› بلال کا حبشہ کی شدید گرمی میں حضرت مصطفیٰ علیہ السلام کی محبت میں احد احد کہنا جب اس کا یہودی آقا تعصب کی وجہ سے اسے حبشہ کی تیز دھوپ میں خاردار شاخ سے مارتا تھا اور بلال کے جسم سے خون ابلتا تھا، اس سے احد احد نکلتا تھا بغیر اس کے ارادے کے جیسے دوسرے درد مندوں سے آہ نکلتی ہے بغیر ارادے کے، کیونکہ وہ عشق کے درد سے لبریز تھا، خار کے درد کو دور کرنے کا اسے موقع ہی نہ تھا جیسے فرعون کے جادوگر، جرجیس اور دیگر بے شمار لوگ› بیت ۹۱۸
M6:918 — باد سرگردان ببین اندر خروش / پیش امرش موج دریا بین بجوش
M6:918
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
پدیدههای طبیعی مانند باد و دریا نیز خودسر نیستند؛ حرکت و خروش پرقدرت آنها جلوهای از تسلیم بودنشان در برابر فرمان الهی است.
این بیت بخشی از توصیف مولانا از تجلی قدرت و ارادهٔ الهی در سراسر هستی است. او از مخاطب میخواهد که با نگاهی عمیقتر به طبیعت بنگرد و در پدیدههای به ظاهر بیاختیار، نشانی از یک نیروی فرماندهٔ برتر ببیند. باد که «سرگردان» و «خروشان» به نظر میرسد و امواج دریا که پیوسته در «جوش» و تلاطماند، در حقیقت، بازیگران صحنهای هستند که کارگردان آن ارادهٔ خداوند است.
در ابیات قبل، مولانا به گردش سنگ آسیاب، افلاک و عناصر اشاره کرده و همه را نشانهای از یک «جوی پنهان» یا همان قضا و قدر الهی دانسته است. این بیت، مثال را به دو پدیدهٔ ملموس و قدرتمند دیگر یعنی باد و دریا گسترش میدهد. خروش باد و جوشش موج، هرجومرج و تصادف نیست، بلکه پاسخی دقیق و بیچونوچرا به «امر» یا فرمان ازلی است. این تصویر، جهان را نه مجموعهای از نیروهای کور، بلکه نظامی پویا و مطیع معرفی میکند که هر ذرهٔ آن، از بزرگترین اجرام آسمانی تا کوچکترین کف روی آب، در حال اجرای فرمانی الهی است. این نگاه، طبیعت را به آینهای برای مشاهدهٔ قدرت خداوند تبدیل میکند.
- خروش
- فریاد، غوغا، صدای بلند و مهیب
- بجوش
- در حال جوشیدن، در تلاطم
- امرش
- فرمان او (منظور فرمان الهی است)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.