O'qish› Daftar 1› Muridlarning xilvatni buzish uchun makkorlik qilishi› Bayt 594
M1:594 — بی‌تو ما را بر فلک تاریکیَست / با تو ای ماه این فلک باری کیَست
M1:594
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
بدون حضور تو (ای مرشد)، حتی آسمان هم برای ما تاریک است؛ اما وقتی تو هستی، که همچون ماه می‌درخشی، دیگر آسمان و مقام ظاهری‌اش برای ما ارزشی ندارد.
این بیت بخشی از گفتگوی مریدان با مرشدشان است که برای شکستن خلوت او آمده‌اند. آنها مقام معنوی مرشد را چنان والا می‌دانند که در غیاب او، بلندترین جایگاه مادی، یعنی «فلک» یا آسمان، نیز تاریک و بی‌معناست. اما در حضور او، که به «ماه» تشبیه شده، همان آسمان در برابر نور وجود او رنگ می‌بازد و بی‌اهمیت می‌شود.
مولانا در اینجا دو حالت را مقایسه می‌کند: دنیای بدون راهنمای معنوی، که حتی اوج آن (فلک) ظلمانی است، و دنیای با راهنمای معنوی، که در آن، خودِ راهنما به منبع روشنایی تبدیل می‌شود و معیارهای مادی و ظاهریِ «رفعت» و بلندی (مثل آسمان) را بی‌اعتبار می‌کند. بیت بعدی نیز همین نکته را روشن‌تر می‌کند که رفعت حقیقی، معنوی و درونی است (متعلق به روان پاک) نه ظاهری و مکانی (متعلق به افلاک).
بنابراین، این بیت تأکیدی است بر مرکزیت «انسان کامل» در جهان‌بینی عرفانی. او محوری است که به همه چیز معنا و نور می‌بخشد و بدون او، عالم هستی برای سالک، تیره و بی‌مقدار است.
- فلک
- آسمان، سپهر
- باری
- اصلاً، به راستی، در واقع (در اینجا برای تأکید و پرسش به کار رفته است)
- کیَست
- مخفف «کی است؟»، یعنی «چیست؟» یا «چه کسی است؟»
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.