O'qish› Daftar 5› Har kuni dilga keladigan fikrning kun boshida uyga kelgan yangi mehmonga oʻxshatish va mehmonnavozlik fazilati, mehmonning injiqliklarini koʻtarish va uning uy egasiga tazyiq va yomon muomala qilishi› Bayt 3681
M5:3681 — آن زمان که او مقیم برج تست / باش هم‌چون طالعش شیرین و چست
M5:3681
Ma'no · به زبانِ تو — Sizning tilingiz · AI
زمانی که یک فکر یا احساس (چه خوب و چه بد) مهمان دل توست، با آن به بهترین شکل رفتار کن و آماده و گشاده‌رو باش، همان‌طور که با بخت و سرنوشت خود همراهی می‌کنی.
مولانا در این بخش، افکار و احوال درونی انسان را به مهمانانی تشبیه می‌کند که به خانه‌ی دل وارد می‌شوند. در بیت قبل، این احوال را به ستارگانی تشبیه کرده بود که در برج‌های فلکی (خانه‌های دل) جابجا می‌شوند و سرنوشت خوب (سعد) یا بد (نحس) را رقم می‌زنند.
این بیت ادامه همان تمثیل نجومی است. «او» به همان ستاره‌ی سرنوشت (یعنی همان فکر یا حال درونی) اشاره دارد و «برج تو» خانه‌ی وجود و دل توست. مولانا می‌گوید: وقتی این ستاره-مهمان در برج وجود تو اقامت دارد، تو نیز باید مانند «طالع» آن باشی. در علم نجوم قدیم، «طالع» یا «برج صاعد» (Ascendant)، برجی است که در لحظه‌ی تولد یا وقوع یک رویداد، در افق شرقی طلوع می‌کند و سرنوشت و ویژگی‌های آن پدیده را مشخص می‌سازد. طالع، همراه جدایی‌ناپذیر و تعیین‌کننده‌ی سرشت آن ستاره در آن لحظه است.
بنابراین، پیام مولانا این است: با این مهمان درونی (چه غم باشد و چه شادی) همراهی کن، پذیرایش باش و با خوش‌رویی و آمادگی («شیرین و چست») با آن روبرو شو. همان‌طور که طالع با ستاره همراه است، تو هم با این حال درونی همراهی کن تا مأموریت الهی خود را به انجام رساند و در نهایت، به سود تو تمام شود.
- مقیم
- ساکن، اقامت‌گزیده
- برج
- در اینجا به معنی خانه، جایگاه. در اصل یکی از دوازده خانه‌ی منطقةالبروج در نجوم قدیم است.
- طالع
- بخت، سرنوشت. در اصطلاح نجومی، برجی که در زمان تولد فرد از افق طلوع می‌کند و سرنوشت او را تعیین می‌کند.
- چست
- چابک، چالاک، آماده‌به‌خدمت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.