M1:1975 — میل تو سوی مغیلانست و ریگ / تا چه گل چینی ز خار مردریگ

此联诗是鲁米核心譬喻的高潮。他将人的存在比作一头骆驼（“اشتر”），它承载着神圣的灵性（“مصطفی‌زادی”，穆圣的后裔），这灵性如同一捆芬芳的玫瑰，能让沙漠开出花园。

然而，骆驼的天性是“食刺者”（“خارخوار”），它本能地渴望沙漠中的荆棘与沙土。这节诗直接对这头“骆驼”（即我们沉溺于世俗欲望的肉身或低我）发问：你的欲望（“میل”）总是朝向“刺槐与沙地”（“مغیلانست و ریگ”），这是你舒适的领域，但你期望从中收获什么呢？“荒漠之刺”（“خار مردریگ”）是一种贫瘠的沙漠植物，你又怎能妄想从它身上采摘到“花朵”（“گل”）呢？

这节诗的要点在于揭示一种根本性的错位：我们内在拥有无价的灵性珍宝，但我们的日常欲望却被那些粗糙、伤人且毫无营养的事物所吸引。鲁米在此并非简单地谴责，而是以一种近乎悲悯的语气，点明这种追求的徒劳无功。若不扭转我们欲望的方向，从关注荆棘转向我们背上已有的玫瑰，我们将永远无法体验到那份内在的芬芳。

این بیت در ادامهٔ تمثیل بیت‌های قبلی است که وجود انسان را به شتری تشبیه می‌کند که پیامبر درون (روح الهی) بر آن سوار است. این شتر، که نماد نفس و جنبهٔ حیوانی ماست، به جای آنکه از «تنگ گل» یا گلزاری که بر پشت خود حمل می‌کند (یعنی روح و معنویت) بهره‌مند شود، ذاتاً به سمت «مغیلان و ریگ» یعنی بیابان و خارهای بی‌ارزش تمایل دارد.

مولانا با یک پرسش بیانی می‌پرسد: از «خار مردریگ» (خار خشک و بی‌فایده) چه گلی می‌توان چید؟ این پرسش، پوچی و بی‌حاصلیِ پرداختن به امیال نفسانی و لذت‌های زودگذر دنیوی را آشکار می‌کند. انسان با دنبال کردن این امیال، نه تنها به مقصد معنوی نمی‌رسد، بلکه خود را در بیابان خشک مادیات سرگردان و از گلستان حقیقی وجودش غافل می‌کند. این بیت دعوتی است به تغییر جهت میل و توجه، از بیرون به درون، و از خار به گل.