閱讀› 卷 1› 闡釋聖訓：「在你們生命的日子裡，你們的主有許多恩賜，你們應當去爭取。」› 詩聯 1988
M1:1988 — عاشق از خود چون غذا یابد رحیق / عقل آنجا گم شود گم ای رفیق
M1:1988
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
زمانی که سالک به مقام فنا میرسد و مستقیماً از ذات الهی تغذیه میکند، عقل جزئی و استدلالی که ابزار شناخت دنیوی است، کارایی خود را از دست میدهد و محو میگردد.
این بیت اوج تحولی را توصیف میکند که در ابیات قبل به آن اشاره شده است. مولانا پیش از این، میان کسی که شیرینیاش را از «شکر» (یک منبع بیرونی) میگیرد و کسی که خود به «شکر» (ذات شیرین) تبدیل شده، تفاوت قائل شد. عاشق در این بیت، همان کسی است که به این مقام دوم رسیده است.
«غذا یافتن از خود» به این معناست که منبع معرفت و سرزندگی او دیگر بیرونی و اکتسابی نیست، بلکه از درون ذات او که با حقیقت الهی یکی شده، میجوشد. این غذای درونی، «رحیق» یا شراب ناب معرفت است؛ تجربهای مستقیم، بیواسطه و مستکننده از حقیقت. در چنین حالتی از وصل و مستی، «عقل» که ابزارش سنجش، تفکیک و استدلال است، کارایی خود را از دست میدهد. این عقل، همان «عقل جزوی» است که مولانا در بیت بعدی به صراحت آن را منکر عشق میخواند. در برابر تجربهٔ وحدانی و بیخویشی عشق، منطق دوگانهانگار عقل یارای همراهی ندارد و «گم» میشود. این «گم شدن» نه به معنای نابودی، بلکه به معنای فراتر رفتن از محدودیتهای آن و ورود به ساحت والاتر عشق و شهود است.
- رحیق
- شراب ناب و خالص؛ در ادبیات عرفانی، کنایه از معرفت خالص و بیواسطه الهی است.
- گم شود گم
- تأکیدی بر گم شدن و از کار افتادن؛ کاملاً محو و ناپدید میشود.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。