M1:2169 — بانگ آمد مر عُمَر را کای عُمَر / بندهٔ ما را ز حاجت باز خر

این بیت لحظه‌ای کلیدی در داستان مطرب پیر است. پس از آنکه مطرب از سر ناامیدی و فقر، چنگ خود را تنها برای خدا در گورستان می‌نوازد و به خواب می‌رود، خداوند مستقیماً وارد عمل می‌شود. این مداخله از طریق یک ندای غیبی یا «هاتف» در خوابِ خلیفه، عمر، صورت می‌گیرد.

پیام الهی روشن و مستقیم است: «بندهٔ ما را ز حاجت باز خر». این عبارت نشان‌دهندهٔ جایگاه ویژه‌ای است که آن مطربِ به ظاهر گناهکار نزد خداوند دارد. خداوند او را «بندهٔ ما» می‌خواند و نجات او از فقر را وظیفه‌ای بر دوش خلیفه می‌گذارد. فعل «باز خر» (آزاد کن، بخر) بسیار پرمعناست؛ گویی فقر و نیاز، نوعی اسارت و بندگی است و خداوند از خلیفه می‌خواهد با پرداخت بهای آن از بیت‌المال، این بندهٔ خاص را از این اسارت برهاند.

این بیت بر یکی از مضامین اصلی مثنوی تأکید می‌کند: ارزش حقیقی انسان‌ها در پیشگاه خداوند به ظاهر و شغل دنیوی آن‌ها نیست، بلکه به صدق و اخلاص درونی آن‌هاست. توجه مستقیم خداوند به یک مطرب، که در نگاه شریعت‌مداران خشک، جایگاه پایینی داشت، نشان می‌دهد که درهای رحمت الهی به روی همه باز است و گاهی یک نالهٔ صادقانه، عرش را به لرزه درمی‌آورد.