M1:2889 — گر بگوید فقه‌، فقر آید همه / بوی فقر آید از آن خوش دمدمه

此聯詩是魯米闡釋內在狀態勝於外在言辭的一個核心例證。它出現在一個更大的故事背景中：一位貧窮的阿拉伯人將他唯一的財產——一罐水——獻給哈里發。哈里發儘管擁有無數財富，卻欣然接受了這份微薄的禮物，因為他感知到了禮物背後真誠的愛與奉獻。

魯米藉此說明，一個真正的情人（此處指精神上的愛者），其言行都散發著他內在的本質。詩中的「教法」（fiqh）代表了宗教知識中條理分明、有時甚至枯燥刻板的外部形式。而「靈貧」（faqr）則是蘇菲思想中的一個核心概念，指一種深刻的內在狀態：認識到自己一無所有，唯有依賴神。這並非物質上的貧窮，而是一種精神上的空無與謙卑，是通往與神合一的門戶。

因此，這句詩的意思是：當一個內心充滿「靈貧」的人開口，即便他談論的是「教法」這樣的話題，他的話語也會超越其字面意思，散發出「靈貧」的芬芳。他的內在狀態會滲透並轉化他所說的一切。緊隨其後的詩句（「他若言說不信，卻有信仰之氣息」）進一步強化了這一觀點：真正重要的是說話者的心，而非言語的表象。

این بیت در ادامهٔ این نکته است که کلام هر شخص، بازتاب‌دهندهٔ حال درونی اوست. مولانا می‌گوید وقتی یک «مرد عاشق» (که در اینجا نماد انسان نیازمند به خداوند و رها از تعلقات است) سخن می‌گوید، مهم نیست که موضوع ظاهری کلامش چیست. حتی اگر دربارهٔ «فقه» که دانشی ظاهری و قاعده‌مند است حرف بزند، شنونده از آن بوی «فقر» معنوی را استشمام می‌کند.

«فقر» در اینجا به معنای تهیدستی مادی نیست، بلکه اصطلاحی عرفانی و به معنای احساس نیاز مطلق به خداوند و خالی بودن از «خود» است. این بالاترین مقام برای سالک است. مولانا می‌گوید ذات و جوهر کلام چنین فردی، فقر اوست. بنابراین، کلمات او، هرچه که باشند، تنها ظرفی برای انتقال آن حال معنوی هستند. همان‌طور که در بیت بعد می‌گوید، اگر چنین کسی از «کفر» هم بگوید، از آن بوی «دین» و یقین به مشام می‌رسد، زیرا اصل، حال گوینده است نه صورتِ گفته.