閱讀› 卷 1› 大臣混淆福音書的律法› 詩聯 498
M1:498 — عاقبتدیدن نباشد دستباف / ورنه کی بودی ز دینها اختلاف
M1:498
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
آیندهنگری و درکِ عاقبتِ حقیقیِ امور، موهبتی الهی است و در توانایی انسان نیست؛ اگر انسانها به تنهایی میتوانستند حقیقت را ببینند، این همه تفرقه و اختلاف در میان ادیان پدید نمیآمد.
مولانا در این بیت به یکی از مسائل کلیدی در مسیر معنوی اشاره میکند: ناتوانی ذاتی انسان در تشخیص راه حق از باطل تنها با تکیه بر عقل و درک شخصی خود. او میگوید اگر «عاقبتبینی» — یعنی دیدن نتیجه و حقیقت نهایی هر راه و عقیدهای — امری بود که انسان میتوانست مانند یک قالی آن را با دست خود ببافد و تولید کند، دیگر دلیلی برای این همه اختلاف و تفرقه میان ادیان و مذاهب وجود نداشت.
این بیت در دل داستان وزیری بیان میشود که با تحریف انجیل، فرقههای مسیحی متعددی را به وجود آورد تا آنها را به جان هم بیندازد. وجود همین اختلافات، خود بزرگترین گواه است بر اینکه انسانها به تنهایی نمیتوانند به حقیقت نهایی دست پیدا کنند. هر گروهی گمان میکند که راه درست را یافته و عاقبتِ کار را دیده است، اما در واقع اسیر دیدگاه محدود خود شده است.
بنابراین، مولانا نتیجه میگیرد که عاقبتبینی حقیقی، یک توانایی اکتسابی و محصول فکر بشر نیست، بلکه یک «کشف» و موهبت الهی است که تنها با راهنمایی یک پیر و استاد حقیقی یا عنایت مستقیم خداوند حاصل میشود. اختلاف ادیان، نشانۀ عجز بشر و نیاز او به راهنمایی از منبعی فراتر از خود اوست.
- عاقبتدیدن
- آیندهنگری، دیدن فرجام و نتیجهٔ نهایی کارها، بصیرت
- دستباف
- بافته شده با دست، کنایه از چیزی که ساختهٔ بشر و اکتسابی باشد
- ورنه
- و اگر نه
- کی بودی
- چه زمانی میبود؟ هرگز نمیبود
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。