M1:544 — خویشتن را مسخ کردی زین سفول / زان وجودی که بد آن رشک عقول

مولانا در اینجا به وزیری خطاب می‌کند که برای فریب مردم، تظاهر به زهد و ترک دنیا کرده است. این بیت، اوج خسارت و زیانی را که وزیر به خود وارد کرده، بیان می‌کند. مولانا می‌گوید این عمل، نوعی «مسخ» است؛ یعنی دگرگونی از حالتی برتر به حالتی فروتر. اما این مسخ، جسمانی نیست، بلکه روحانی است که به مراتب بدتر است.

وجود اصلی و بالقوه‌ی انسان، مقامی است چنان والا که حتی عقل‌های تیزبین و فرشتگان نیز بر آن رشک می‌برند («زان وجودی که بد آن رشک عقول»). این اشاره به مقام «خلیفة اللهی» و روحی الهی است که در انسان دمیده شده. اما وزیر با مکر و حیله و دل بستن به اهداف دنیوی و پست، خود را از این جایگاه رفیع به پایین‌ترین مرتبه («اسفلین») سقوط داده است. این «سفول» یا پستی، انتخابی آگاهانه برای فرومایگی است که本质 انسان را دگرگون می‌کند و این بزرگترین خیانتی است که انسان می‌تواند به خویشتن بکند.