閱讀› 卷 2› 穆薩(願他平安)接到關於牧羊人辯解的啟示› 詩聯 1795
M2:1795 — حمد تو نسبت بدان گر بهترست / لیک آن نسبت به حق هم ابترست
M2:1795
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
ای موسی، اگرچه ستایش عالمانه و درست تو از ستایش ساده و عاشقانهی آن چوپان بهتر به نظر میرسد، اما بدان که حتی کاملترین ستایشها نیز در برابر ذات بینهایت خداوند، ناقص و نارسا هستند.
این بیت در ادامهی گفتگوی خداوند با موسی پس از عتاب او به چوپان بیان میشود. خداوند به موسی یادآوری میکند که هرگونه ستایش و عبادتی که از سوی انسانها صورت میگیرد، صرفنظر از شکل ظاهری آن، در مقایسه با حقیقت و عظمت بیکران الهی، ناقص و نارساست.
مولانا در اینجا یک اصل مهم عرفانی را مطرح میکند: محدودیت زبان و فهم بشری در توصیف نامحدود. ستایش موسی، که بر اساس شریعت و معرفت کلامی است، «بهتر» از ستایش چوپان است که آمیخته به تشبیهات مادی بود. اما این برتری، یک برتری نسبی است. وقتی معیار سنجش، خودِ «حق» باشد، هر دو ستایش، چه عالمانه و چه عامیانه، «ابتر» (ناقص و بریده) هستند. هیچ عبادتی نمیتواند حق مطلب را در مورد خداوند ادا کند.
بنابراین، این بیت هم به موسی (نماد عقل و شریعت) و هم به خواننده هشدار میدهد که به کمالِ عبادت خود مغرور نشود. پذیرش ستایشها از سوی خداوند، نه به دلیل کمال آنها، بلکه به دلیل لطف و رحمت خود اوست. همانطور که در ابیات بعدی میآید، این پذیرش مانند رخصتی است که به زن مستحاضه برای نماز داده میشود؛ یعنی عبادتی که با نوعی نقص همراه است اما به لطف الهی پذیرفته میشود.
- ابتر
- ناقص، ناتمام، بیدنباله، بریده
- نسبت بدان
- در مقایسه با آن (منظور ستایش چوپان است)
- حمد
- ستایش، ستودن، سپاسگزاری
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。