閱讀› 卷 2› 穆薩(願他平安)接到關於牧羊人辯解的啟示› 詩聯 1794
M2:1794 — هان و هان گر حمد گویی گر سپاس / همچو نافرجام آن چوپان شناس
M2:1794
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
این بیت هشداری است به موسی (و خواننده) که بداند حتی ستایشهای فصیح و عالمانهی او نیز در برابر عظمت خداوند، به اندازهی همان عبارات ساده و خام چوپان، ناقص و ناکامل است.
این بیت در ادامهی داستان موسی و چوپان و پس از عتاب خداوند به موسی آمده است. خداوند به موسی، که نماد عقل و شریعت است، هشدار میدهد که گمان نکند ستایش او برتر از ستایش آن چوپانِ عاشق است. کلمهی «نافرجام» در اینجا به معنای «خام، بینتیجه و ناقص» است.
مولانا میگوید: ای موسی، آگاه باش! هر حمد و سپاسی که تو با آداب و کلمات صحیح بر زبان میآوری، در نهایت، در مقایسه با حقیقت بینهایت خداوند، همچون همان حرفهای به ظاهر بیادبانهی چوپان، نارسا و ناکامل است. اگرچه ستایش تو از نظر صورت و ظاهر برتر از کلام چوپان است، اما هر دو «نسبت به حق» ناقص (ابتر) هستند. همانطور که در بیت بعدی میآید: «حمد تو نسبت بدان گر بهترست / لیک آن نسبت به حق هم ابترست».
نکتهی عرفانی این است که زبان بشر، هر قدر هم که فصیح باشد، برای توصیف ذات نامتناهی خداوند قاصر است. بنابراین، خداوند به ارزش و صدق باطنی ستایشها مینگرد، نه فقط به صورت ظاهری آنها. این بیت یک درس عمیق در فروتنی و شکستن غرور معرفتی است؛ هیچکس، حتی پیامبری چون موسی، نباید عبادت خود را کامل و عبادت دیگری را به دلیل سادگیاش پست بشمارد.
- هان و هان
- آگاه باش، هشدار، بدان و آگاه باش (برای تأکید بسیار به کار میرود)
- حمد
- ستایش، ستودن (واژهای عربی برای ستایش خداوند)
- سپاس
- شکرگزاری، قدردانی (واژهای فارسی که اینجا در کنار حمد آمده تا هر نوع ستایشی را در بر بگیرد)
- نافرجام
- بیسرانجام، ناقص، خام، کاری که به نتیجهی مطلوب نرسیده
- شناس
- بدان، بشناس (فعل امر از شناختن)
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。