M2:2360 — کز ضرورت دم خر را آن حکیم / کرد تعظیم و لقب دادش کریم
M2:2360
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
این بیت به یک ضربالمثل یا داستان قدیمی اشاره دارد که در آن، شخص دانایی از سر ناچاری و برای رهایی از مخمصه، حتی به دُم یک الاغ احترام گذاشت و آن را بزرگوار خطاب کرد.
این بیت در میانهی داستان مرد نابینا و سگ مهاجم، به عنوان یک جملهی معترضه و برای توضیح رفتار مرد نابینا آمده است. مرد کور برای نجات جان خود از حملهی سگ، شروع به تملق و ستایش اغراقآمیز از او میکند و او را «امیر شکار» و «شیر» میخواند. مولانا برای توجیه این رفتار، به یک داستان یا ضربالمثل مشهور در زمان خود اشاره میکند که بر اساس آن، حکیمی در شرایطی سخت و از روی ضرورت، به دم یک الاغ تعظیم کرد و به آن لقب «کریم» (بزرگوار) داد.
نکتهی اصلی در این بیت، مفهوم «ضرورت» است. در شرایط اضطراری، قواعد عادی رفتار دگرگون میشود و انسان برای حفظ خود ممکن است دست به کارهایی بزند که در حالت عادی تحقیرآمیز یا نامعقول به نظر میرسد. تعظیم به دم الاغ، نمادی از نهایتِ خواری و فروتنی در برابر چیزی بیارزش است. مولانا با این مثال میخواهد بگوید همانطور که آن حکیم برای رفع ضرورتی بزرگ، چنین کاری کرد، اکنون این مرد نابینا نیز از سر ناچاری و ترس از سگ، به ستایش او پرداخته است. این بیت، در واقع، درس واقعبینی و درک شرایط اضطراری را در خود دارد.
- کز
- مخفف «که از»
- ضرورت
- ناچاری، نیاز شدید، اضطرار
- دم
- دُم
- حکیم
- مرد دانا، شخص فرزانه
- تعظیم
- احترام گذاشتن، بزرگداشت، کرنش کردن
- کریم
- بخشنده، بزرگوار، شریف
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。