閱讀› 卷 2› 伊布力斯再次回應穆阿維葉› 詩聯 2623
M2:2623 — پیشهٔ اول کجا از دل رود / مهر اول کی ز دل بیرون شود
M2:2623
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
ابلیس در دفاع از خود میگوید که طبیعت اصلی و عشق اولیۀ انسان (یا فرشته) هرگز به طور کامل از وجود او پاک نمیشود، حتی اگر مسیرش تغییر کند.
این بیت بخشی از پاسخ دوم ابلیس به معاویه است. ابلیس در اینجا با لحنی حسرتآمیز و نوستالژیک، به گذشتهٔ خود اشاره میکند که فرشتهای مقرب و در حال طاعت خداوند بوده است. او استدلال میکند که آن سرشت اولیه و آن عشق نخستین به پروردگار، مانند یک «پیشه» یا «مهر» اول، عمیقاً در وجودش ریشه دوانده و هرگز به کلی از میان نمیرود.
مولانا با به کار بردن این تشبیهات، به یک اصل روانشناختی و عرفانی اشاره میکند: تأثیرات و تجربیات اولیه، بهویژه عشق اول، اثری ماندگار بر روح انسان میگذارند. ابلیس با این کلام میخواهد بگوید که نافرمانی فعلی او تمام حقیقت وجودش نیست؛ در اعماق وجودش هنوز بقایای آن فرشتۀ عاشق و عابد وجود دارد. این بیت در واقع پیچیدگی شخصیت ابلیس را در نگاه عرفانی مولانا نشان میدهد. او صرفاً یک شر مطلق نیست، بلکه موجودی است که از اصل نورانی خود جدا افتاده و به همین دلیل، درد و حسرت آن «مهر اول» را با خود حمل میکند. این یادآوری گذشته، هم توجیهی برای اعمال اوست و هم نوعی اعتراف به عشقی از دست رفته.
- پیشهٔ اول
- شغل، کار یا عادت نخستین؛ در اینجا به معنی سرشت و طبیعت اصلی.
- مهر اول
- نخستین عشق و محبت.
- کجا
- در این مصرع به معنی «چگونه» یا برای انکار به کار رفته است (یعنی: هرگز نمیرود).
- کی
- در این مصرع به معنی پرسش انکاری است (یعنی: هرگز بیرون نمیشود).
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。