閱讀› 卷 2› 伊布力斯再次解釋自己的欺騙行為› 詩聯 2729
M2:2729 — حبک الاشیاء یعمیک یصم / نفسک السودا جنت لا تختصم
M2:2729
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
این بیت، که از زبان ابلیس بیان میشود، میگوید که مقصر اصلی گناهان انسان، نفسِ خود اوست، نه شیطان؛ زیرا دلبستگی شدید به امور دنیوی، چشم و گوش عقل را از دیدن حقیقت باز میدارد.
این بیت در میانهٔ دفاعیات ابلیس از خود آمده است. او خطاب به انسان گناهکار میگوید که به جای سرزنش من، به درون خودت نگاه کن. مصراع اول، نقل قولی مشهور (منسوب به پیامبر اسلام) است: «حُبُّکَ الشَّیءَ یُعمِی وَ یُصِمُّ» یعنی «عشق و علاقهٔ تو به چیزی، تو را کور و کر میکند». مولانا این اصل روانشناختی و معنوی را به کار میگیرد تا استدلال ابلیس را محکم کند. ابلیس میگوید: این میل شدید تو به «دنبه» (نماد لذتهای دنیوی) است که چشم عقلت را بسته و نمیگذارد «دام» را ببینی.
در مصراع دوم، ابلیس نتیجهگیری میکند: این «نفسِ سیاه» و آلودهٔ خودت بود که جنایت را مرتکب شد (جَنَتْ). پس بیهوده با من مجادله و خصومت نکن (لا تَخْتَصِمْ). در واقع، این بیت، مسئولیت گناه را کاملاً به گردن خود انسان و امیال کنترلنشدهاش میاندازد و نقش ابلیس را تنها یک وسوسهگر خارجی معرفی میکند که بر زمینی آماده (نفسِ اسیر شهوت) بذر میپاشد. این یکی از مضامین اصلی مثنوی است: دشمن واقعی، در درون خود ماست.
- حُبُّکَ الْأَشْیاءِ یُعْمیکَ یُصِمُّ
- عبارت عربی به معنی: «دوست داشتنِ تو چیزها را، تو را کور و کر میکند». نقل قولی مشهور است.
- نَفْسُکَ السَّودا
- ترکیب عربی و فارسی به معنی: «نَفْسِ سیاه و تاریکِ تو».
- جَنَتْ
- فعل عربی به معنی: «جنایت کرد»، «مرتکب گناه شد».
- لا تَخْتَصِمْ
- فعل نهی عربی به معنی: «دشمنی نکن»، «جر و بحث و مجادله نکن».
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。