M2:66 — پس بنیآدم مکرم کی بدی؟ / کی به حس مشترک محرم شدی؟
M2:66
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
اگر انسان تنها حواس ظاهری، یعنی همان حواس حیوانی را داشت، دیگر دلیلی برای کرامت و برتری او وجود نداشت و هرگز به ادراک باطنی و معنوی دست نمییافت.
این بیت در ادامهٔ بحث مولانا دربارهٔ تفاوت میان ادراک حسی و ادراک عقلی (یا قلبی) است. او استدلال میکند که اگر تمام دارایی انسان همان حواس پنجگانهٔ ظاهری بود که با حیوانات مشترک است، آنگاه وعدهٔ الهی در قرآن مبنی بر گرامیداشتن فرزندان آدم («وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ») بیمعنا میشد. کرامت و شرافت انسان در حواسی نهفته است که ورای حواس حیوانی قرار دارد.
مولانا این حس برتر را «حس مشترک» مینامد. این اصطلاح در فلسفهٔ قدیم به یکی از حواس باطنی اطلاق میشد که دادههای حواس پنجگانه را جمعآوری و یکپارچه میکرد. اما مولانا در اینجا معنایی عرفانی به آن میبخشد: «حس مشترک» در بیان او، آن قوهٔ ادراک باطنی و شهودی است که میان اهل معرفت و اولیای الهی مشترک است و راه ورود به عالم معناست. این همان «چشم عقل» یا «دیدهٔ دل» است که میتواند حقایق غیبی را ببیند.
بنابراین، بیت با دو پرسش انکاری این نکته را روشن میسازد: شرافت انسان و راهیابی او به اسرار عالم معنا، تنها از طریق حسی ممکن است که از حواس ظاهری و حیوانی فراتر میرود.
- مکرم
- گرامی داشته شده، محترم، شریف
- کی بدی
- چه زمانی میبود؟ چگونه ممکن بود؟ (فعل در زمان گذشتهٔ استمراری)
- حس مشترک
- در اینجا: حس باطنی و معنوی که میان عارفان مشترک است؛ قوهٔ شهود
- محرم
- آگاه از راز، خودی، کسی که اجازهٔ ورود دارد
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。