M2:69 — گر تو کوری، نیست بر اعمی حرج / ورنه رو کالصبر مفتاح الفرج

این بیت در ادامه‌ی بحث مولانا درباره‌ی تفاوت «چشم حس» (نگاه ظاهری) و «چشم عقل» (نگاه باطنی) آمده است. مولانا می‌گوید کسانی که در دام صورت و ظاهر گرفتارند، از درک حقیقت بی‌صورت خداوند عاجزند. این بیت، خواننده را مخاطب قرار می‌دهد و دو راه پیش پایش می‌گذارد:

1. اگر کور باطن هستی (اعمی): یعنی اگر به کلی از درک معنوی محرومی و توانایی دیدن حقایق را نداری، ایراد و گناهی (حَرَج) بر تو نیست. این اشاره به آیه‌ی «لَیْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ» (نور: ۶۱) در قرآن است که تکلیف را از فرد ناتوان برمی‌دارد.

2. اگر کور نیستی (ورنه): یعنی اگر استعداد و قابلیت دیدن را داری اما هنوز به آن نرسیده‌ای، راه درمان «صبر» است. باید با شکیبایی و مجاهدت، حجاب‌ها را از چشم دل کنار بزنی. مولانا با اشاره به حدیث «الصبر مفتاح الفرج» (صبر کلید گشایش است)، صبر را دارویی معرفی می‌کند که هم پرده‌های غفلت را می‌سوزاند و هم به دل گشایش و شرح صدر می‌بخشد تا بتواند حقایق را همان‌گونه که هستند، ببیند.