M2:749 — یا محک باید میان جان خویش / ور ندانی ره مرو تنها تو پیش

این بیت، نتیجه‌گیری و راهکار اصلی داستانی است که مولانا تعریف می‌کند. دنیا پر از «خوش‌های تزویر» و طلاهای تقلبی است؛ یعنی امیال و اهدافی که ظاهری فریبنده دارند اما در باطن بی‌ارزش و ویرانگرند. مولانا می‌گوید برای در امان ماندن از این فریب‌ها دو راه بیشتر وجود ندارد:

1. داشتنِ محک درونی: راه اول این است که انسان در درون خود به چنان بصیرت و شناختی رسیده باشد که بتواند همچون یک «محک» (سنگ محک زرگران)، حقیقت را از دروغ و اصالت را از قلب تشخیص دهد. این همان خرد و معرفت درونی است که حاصل تزکیه نفس و سلوک معنوی است.

2. پیروی از راهنما: اما اگر کسی به این درجه از پختگی و شناخت نرسیده است («ور ندانی ره»)، راه‌حل دوم ضروری می‌شود. چنین فردی هرگز نباید تنها و با تکیه بر ذهن خام خود در این مسیر پیش برود. تنها رفتن، او را طعمهٔ «غولان» می‌کند؛ غول‌هایی که در ابیات بعدی مشخص می‌شود همان امیال درونی برای کسب مال و جاه و آبرو هستند که با صدایی آشنا انسان را به سوی نابودی می‌کشانند. بنابراین، راه دوم، تسلیم شدن به راهنمایی یک پیر و مرشد داناست که خود این راه را رفته و محک را در جان خویش دارد.