M2:99 — دیدهٔ تو چون دلم را دیده شد / شد دل نادیده غرق دیده شد
M2:99
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
وقتی در چشمان تو نگریستم، دلم که تا آن زمان حقیقت خود را ندیده بود، در دریای بصیرت و شهود تو غرق شد و خود را بازیافت.
این بیت لحظهی اوج جستجوی سالک برای خودشناسی را توصیف میکند. مولانا پس از آنکه بیان میکند آینهی حقیقی برای دیدن «نقش جان»، چهرهی «یار» یا همان انسان کامل است، لحظهی رویارویی با او را به تصویر میکشد.
در مصراع اول، «دیدهٔ تو چون دلم را دیده شد»، چشمهای معشوق (انسان کامل) به ابزار بینایی برای قلب سالک تبدیل میشود. قلب که جایگاه شهود و معرفت است، تا پیش از این دیدار، گویی نابینا و «نادیده» بود؛ یعنی از حقیقت خود بیخبر بود. اما با نگریستن در چشم یار، این قلب صاحب بصیرت میشود.
مصراع دوم، «شد دل نادیده غرق دیده شد»، نتیجهی این اتصال را بیان میکند. دلِ نادیده و پنهان، در دریای «دیده» یا همان شهود و بصیرتِ حاصل از این دیدار، غرق میشود. این «غرق شدن» استعارهای است از فنا و محو شدن خودِ جزئی سالک در وجود کلی و نورانی آن یار کامل. در این فنا، سالک نه تنها نابود نمیشود، بلکه به رؤیت حقیقی خود نائل میآید، همانطور که در بیت بعدی میگوید: «دیدم اندر چشم تو من نقش خود». این تجربه، لحظهی اتحاد و یگانگی است که در آن، تمایز میان بیننده و دیده شده از میان برمیخیزد.
- دیده
- در اینجا به دو معنای چشم و بینایی/بصیرت به کار رفته است.
- دیده شد
- در مصراع اول به معنی «چشم او شد» یا «ابزار بینایی او شد» و در مصراع دوم به معنی «دیده شد، مورد رؤیت قرار گرفت».
- نادیده
- چیزی که دیده نشده، پنهان، ناشناخته. در اینجا به قلبی اشاره دارد که هنوز به خودآگاهی و شهود نرسیده است.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。