M3:113 — گرز عزرائیل را بنگر اثر / گر نبینی چوب و آهن در صور

مولانا در این بیت، تمثیل فیل مادر را که به دنبال قاتلان فرزندش می‌گردد، به فرشتهٔ مرگ (عزرائیل) و بازخواست الهی پیوند می‌زند. او می‌گوید همان‌طور که ضربه‌های گرز فرشتگان پرسشگر در گور (منکر و نکیر) بر سر گناهکاران فرود می‌آید، گرز عزرائیل نیز در لحظهٔ جان ستاندن، اثری واقعی و کوبنده دارد.

نکتهٔ اصلی این است که نباید انتظار داشت ابزارهای عالم غیب، شکلی مادی و آشنا داشته باشند. گرز عزرائیل از «چوب و آهن» ساخته نشده و در «صور» یا اشکال مادی قابل رؤیت نیست، اما «اثر» آن کاملاً محسوس و ویرانگر است. این اثر همان درد و رنجی است که شخص در حال احتضار تجربه می‌کند؛ دردی که دیگران آن را نمی‌بینند و شاید «خیال» بپندارند، اما برای خود او، واقعیتی هولناک و غیرقابل انکار است. مولانا تأکید می‌کند که حقیقت عالم معنا را باید با آثارش شناخت، نه با صورت ظاهری‌اش.