M5:10 — ذم خورشید جهان ذم خَودست / که دو چشمم کور و تاریک و بد است
M5:10
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
انکار یا بدگویی از یک حقیقت درخشان و آشکار (مانند حسامالدین)، در واقع اهانت به آن حقیقت نیست، بلکه اعتراف به نقص و کوری باطنِ خودِ شخصِ منکر است.
این بیت، نتیجهٔ منطقی بیت قبلی است. مولانا در ابتدای دفتر پنجم، حسامالدین چلبی را به خورشیدی تشبیه میکند که وجودش نیازی به ستایش ندارد. او میگوید ستایش خورشید، در واقع ستایش چشم بینای خودمان است. در این بیت، مولانا قاعده را معکوس میکند: اگر مدح خورشید، مدح بیناییِ خود ماست، پس بدگویی و مذمت خورشید نیز چیزی جز اعلام کوری و نقص درونی خودمان نیست.
وقتی کسی نمیتواند نور حقیقت یا کمال یک انسان وارسته را ببیند و آن را انکار میکند، مشکل از آن حقیقت نیست؛ مشکل از «چشم» اوست که «کور و تاریک و بد» است. این کوری میتواند ناشی از حجابهای نفسانی، حسادت، یا عدم ظرفیت روحی باشد. مولانا با این تمثیل ساده نشان میدهد که واکنش ما به پدیدههای معنوی و انسانهای کامل، بیش از آنکه دربارهٔ آنها باشد، دربارهٔ وضعیت باطنی خود ماست. کسی که به خورشید ناسزا میگوید، در واقع به عالم و آدم اعلام میکند که من نابینا هستم.
- ذم
- مذمت، بدگویی، سرزنش کردن
- خَود
- کلاهخود، زرهی که بر سر میگذاشتند؛ در اینجا به معنای «خود» و «خویشتن» به کار رفته است.
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》,每節詩句皆有引證
除非您分享,否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。