M5:3 — گر نبودی خلق محجوب و کثیف / ور نبودی حلقها تنگ و ضعیف
M5:3
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
مولانا میگوید اگر مخاطبان ظرفیت و آمادگی لازم برای درک حقایق معنوی را داشتند، او میتوانست مدح حسامالدین را به شکلی عمیقتر و شایستهتر بیان کند.
این بیت در آغاز دفتر پنجم مثنوی و در ستایش حسامالدین چلبی آمده است. مولانا مقام معنوی حسامالدین را چنان والا میداند که وصف آن در کلام نمیگنجد و فهم آن نیز برای همگان ممکن نیست. او دلیل ناتوانی خود در ستایش کامل او را دو چیز میداند:
-
«خلق محجوب و کثیف»: اشاره به عامهی مردم است که به دلیل تعلقات دنیوی و غفلت، درکشان از حقایق روحانی پوشیده و «محجوب» است. واژهی «کثیف» در اینجا نه به معنای آلودگی ظاهری، که به معنای سنگینی و تیرگی باطن و دور بودن از لطافت معنوی است.
-
«حلقها تنگ و ضعیف»: «حلق» یا گلو، استعارهای است از ظرفیت و استعداد مخاطب برای دریافت و «فرو بردن» معانی سنگین و عمیق. همانطور که گلوی کوچک نمیتواند لقمهی بزرگ را بپذیرد، ذهنهای ناآماده و ضعیف نیز توانایی هضم اسرار معنوی را ندارند.
در واقع، مولانا میگوید که محدودیت نه در گوینده (خودش) یا در موضوع (مقام حسامالدین) است، بلکه در قابلیت پذیرش شنوندگان است. این یک اصل مهم در تعلیم عرفانی است که سخن باید متناسب با سطح درک و آمادگی مخاطب باشد تا به جای روشنگری، موجب گمراهی یا انکار نشود.
- محجوب
- در حجاب، پوشیده، کسی که حقیقت را نمیبیند
- کثیف
- ناپاک، آلوده؛ در اینجا به معنی سنگین، زمخت و دور از لطافت روحانی
- حلق
- گلو، مجرا؛ در اینجا استعاره از ظرفیت و استعداد فهم
- ضعیف
- ناتوان، سست
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。