M5:4 — در مدیحت دادِ معنی دادمی / غیر این منطق لبی بگشادمی
M5:4
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
اگر ظرفیت و فهم شنوندگان اجازه میداد، تو را آنگونه که شایستهی آنی ستایش میکردم و معانی عمیقتری را با بیانی کاملاً متفاوت آشکار میساختم.
این بیت در آغاز دفتر پنجم مثنوی و در ستایش حسامالدین چلبی، یار و انگیزهبخش اصلی مولوی در سرودن این اثر، آمده است. مولوی میگوید که مدح و ستایشی که اکنون بر زبان میآورد، نسخهای سادهشده و متناسب با فهم عموم مردم است. او اشاره میکند که اگر مخاطبان «محجوب» و «کثیف» (یعنی در حجاب غفلت و آلایشهای دنیوی) نبودند و ظرفیت روحی بیشتری میداشتند، او میتوانست «دادِ معنی» را بدهد؛ یعنی حق مطلب را در وصف جایگاه معنوی حسامالدین به طور کامل ادا کند.
عبارت «غیر این منطق» به نکتهای کلیدی اشاره دارد: زبان و منطقی که برای بیان حقایق عرفانی به کار میرود، با زبان و منطق روزمره و استدلالی تفاوت دارد. آن «منطق دیگر»، زبان بیزبانی، زبان کشف و شهود، و زبان تجربهی مستقیم عشق الهی است که در قالب کلمات عادی نمیگنجد. مولوی تأسف میخورد که محدودیتهای فهم مخاطب، او را وادار میکند تا آن معانی بلند را در جامهی کلماتی بریزد که لزوماً گویای تمام حقیقت نیستند. این بیت، هم تواضع گوینده را نشان میدهد و هم عظمت مقام مخاطب (حسامالدین) را، که وصف کامل او از توان بیان و درک عامه خارج است.
- مدیحت
- ستایش تو، مدح کردن تو
- دادِ معنی دادمی
- حق مطلب را ادا میکردم، معنی را به کمال بیان میکردم
- منطق
- در اینجا به معنی شیوه بیان، نوع گفتار و زبان
- لبی بگشادمی
- لب باز میکردم، شروع به سخن گفتن میکردم
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。