M5:500 — در عجب درماند کین لغزش ز چیست / من نپندارم که این حالت تهیست

Dalam bagian ini, Rumi menggambarkan sebuah peristiwa ketika Nabi Muhammad, yang kokoh laksana gunung, tiba-tiba tersandung di jalan yang rata tanpa ada lumpur atau hujan. Bait ini menangkap momen kebingungan sang Nabi.

Ketergelinciran yang tiba-tiba dan tanpa sebab fisik ini membuatnya berhenti dan merenung. Ia tidak menganggapnya sebagai kecelakaan biasa. Sebaliknya, ia langsung merasakan bahwa ada sesuatu yang lebih dalam sedang terjadi—sebuah "keadaan" (halat) yang tidak mungkin "hampa" (tehi) atau tanpa makna. Ini adalah reaksi seorang nabi: ia membaca tanda-tanda, baik dalam wahyu maupun dalam peristiwa kehidupan sehari-hari, dan mencari pesan Tuhan di baliknya.

Peristiwa ini menjadi pemicu turunnya wahyu yang menjelaskan bahwa ketergelinciran itu disebabkan oleh "mata jahat" (chashm-e bad) orang-orang kafir, sebagaimana disinggung dalam Al-Qur'an. Dengan demikian, kebingungan Nabi dalam bait ini adalah langkah pertama menuju pemahaman spiritual yang lebih dalam tentang kekuatan tatapan dengki dan pentingnya perlindungan ilahi.

این بیت، واکنش پیامبر اسلام را پس از یک لغزش و زمین خوردنِ بی‌دلیل به تصویر می‌کشد. او که در راهی هموار و بی‌خطر قدم برمی‌داشت، ناگهان پایش می‌لغزد. مولانا تأکید می‌کند که پیامبر، به عنوان انسانی کامل و آگاه، این اتفاق را یک تصادف ساده نمی‌بیند. او در «عجب» و حیرت فرو می‌رود، اما این حیرت از سر نادانی نیست، بلکه از سر جستجوی معناست.

نیم‌مصرع دوم، «من نپندارم که این حالت تهیست»، کلید فهم ماجراست. این جمله نشان‌دهنده‌ی جهان‌بینی‌ای است که در آن هیچ رویدادی، به‌ویژه برای اولیای الهی، پوچ و بی‌معنا نیست. هر اتفاقی، هرچند کوچک، نشانه‌ای از یک حقیقت درونی یا یک نیروی پنهان است. لغزش پیامبر، که استوار چون کوه توصیف شده، باید علتی فراتر از موانع فیزیکی داشته باشد. این درنگ و تأمل، زمینه‌ را برای دریافت وحی و آگاهی از علت اصلی ماجرا، یعنی تأثیر «چشم بد»، فراهم می‌کند.

در نگاه عرفانی مولانا، این بیت درسی است برای سالک: باید به وقایع زندگی با چشم بصیرت نگریست و از پوسته‌ی ظاهری آن‌ها عبور کرد. یک انسان آگاه، هرگز اتفاقات را «تهی» و بی‌معنا نمی‌انگارد، بلکه همواره در جستجوی پیام و نشانه‌ای است که در پسِ پرده‌ی حوادث نهفته است.