閱讀› 卷 6› 回到老鼠在河邊呼喚水獺的故事，拉動繩索，以便水獺在水中得知老鼠的呼喚。› 詩聯 2965
M6:2965 — فرق زشت و نغز از عقل آورید / نی ز چشمی کز سیه گفت و سپید
M6:2965
含義 · به زبانِ تو — 您的語言 · AI
توانایی تشخیص نیک از بد و حقیقت از ظاهر، از عقل برمیآید، نه از چشم ظاهربین که تنها به رنگها و صورتهای بیرونی توجه دارد.
مولانا در این بیت بر تقابل میان «عقل» و «چشم» تأکید میکند. چشم، نماد حواس ظاهری است که تنها قادر به درک پدیدههای سطحی مانند رنگها (سیاه و سفید) و شکلهاست. در مقابل، عقل یا خرد باطنی، ابزاری برای درک حقیقت، معنا و باطن امور است.
در ابیات قبل و بعد، مولانا این نکته را با مثالهای گوناگون روشن میکند. او چشمی را ستایش میکند که «عقل» امیر و فرمانروای آن باشد (خُنُک چشمی که عقلستش امیر). چنین چشمی فریب «خضرای دِمَن» (گیاه زیبایی که بر روی فضولات میروید) را نمیخورد، زیرا عقل به او هشدار میدهد که ظاهر زیبا همیشه نشانه باطن نیکو نیست. عقل، «دامبین» است و انسان را از خطرات نجات میدهد، در حالی که چشمِ «کامبین» و شهوتران، مایهی هلاکت است.
بنابراین، این بیت دعوتی است به فراتر رفتن از قضاوتهای سطحی و ظاهری و به کار گرفتن خرد برای تشخیص ارزش واقعی پدیدهها. تمایز میان «نغز» (خوب، زیبا، حقیقی) و «زشت» (بد، ناپسند، باطل) یک امر عمیق و معنوی است که از عهدهی حواس پنجگانه خارج است و تنها با نور عقل و بصیرت درونی ممکن میشود.
- نغز
- خوب، نیکو، دلکش، لطیف
- کز
- مخفف «که از»
討論 — 就此詩節提問——答案源自《瑪斯納維》，每節詩句皆有引證
除非您分享，否則您的對話僅會留在此裝置上。
讀者們的提問0
尚無分享的提問——您的提問或可為濫觴。