沙姆斯集› 抒情詩 2483› 詩節 1 下一節 →

沙姆斯集 · غزل شمارهٔ ۲۴۸۳

  1. تلخ کنی دهان من قند به دیگران دهی نم ندهی به کشت من آب به این و آن دهی

G2483:1

您的語言

祢使我的口舌苦澀,卻將蔗糖賜予他人;祢不潤澤我的田地,卻將流水給了此人彼人。
詩人直接對愛人說話,控訴祂不公平的對待:把痛苦留給自己,卻把喜悅和滋養給了別人。

ai-draft · gemini-2.5-pro

此節評註

此詩篇以戀人對至愛者(神)充滿激情與矛盾的直接控訴開場。詩人運用了鮮明而感性的對比:祢讓「我」的口舌充滿苦澀,卻將甜美的蔗糖(قند)賜予「他人」;祢任由「我」的心田乾涸,卻將生命之水慷慨地給了「此人彼人」。這不僅是抱怨,更是一種深層的蘇菲式親密關係的表達——這種看似不公的待遇,本身就是一種特殊的關注。詩句中的「苦澀」與「乾涸」象徵著靈性上的剝奪與渴望,而「蔗糖」與「水」則代表神的恩典與知識。這首對句為整首詩定下了基調:一種在神聖的恩寵與考驗之間擺盪的動態關係,為第二聯(beyt 2)中更直接的情感宣洩——「祢是我的生命,我的春天,卻讓我的花園枯萎」——鋪平了道路。

這對句的結構,透過「祢……給予」(دهی)這個重複的動詞,強化了對象(祢,即神)的主動性與詩人自身的被動承受。這種直接的第二人稱خاطب(خِطاب)形式,是魯米抒情詩的核心,將抽象的神學概念轉化為一段充滿張力的個人對話。詩人並非在質疑神的存在或慷慨,而是在質問神恩典的分配方式,這種看似悖逆的姿態,實則源於一種極致的依賴與愛。他感受到的被遺棄,反而更深刻地突顯了他對神同在的無盡渴求。這種在被拒絕中感受到的連結,正是蘇菲神秘主義中「愛的悖論」的完美體現,為後續詩節中關於考驗(امتحان, beyt 3)與無常(گه چنین... گه چنان, beyt 10)的主題埋下了伏筆。

قند蔗糖、冰糖。在蘇菲詩歌中,常用來比喻神的恩典、甜蜜的靈性體驗或令人愉悅的真理。نم濕氣、水分。此處指維持生命或靈性成長所需的最低限度的滋養。کشت耕地、田地、莊稼。此處比喻詩人的心靈或靈性狀態,需要神的恩典來灌溉。

全詩 ↗

  1. 1 تلخ کنی دهان من قند به دیگران دهی·نم ندهی به کشت من آب به این و آن دهی
  2. 2 جان منی و یار من دولت پایدار من·باغ من و بهار من باغ مرا خزان دهی
  3. 3 یا جهت ستیز من یا جهت گریز من·وقت نبات ریز من وعده و امتحان دهی
  4. 4 عود که جود می‌کند بهر تو دود می‌کند·شیر سجود می‌کند چون به سگ استخوان دهی
  5. 5 برگذرم ز نه فلک گر گذری به کوی من·پای نهم بر آسمان گر به سرم امان دهی
  6. 6 عقل و خرد فقیر تو پرورشش ز شیر تو·چون نشود ز تیر تو آنک بدو کمان دهی
  7. 7 در دو جهان بننگرد آنک بدو تو بنگری·خسرو خسروان شود گر به گدا تو نان دهی
  8. 8 جمله تن شکر شود هر که بدو شکر دهی·لقمه کند دو کون را آنک تواش دهان دهی
  9. 9 گشتم جمله شهرها نیست شکر مگر تو را·با تو مکیس چون کنم گر تو شکر گران دهی
  10. 10 گه بکشی گران دهی گه همه رایگان دهی·یک نفسی چنین دهی یک نفسی چنان دهی
  11. 11 مفخر مهر و مشتری در تبریز شمس دین·زنده شود دل قمر گر به قمر قران دهی

ganjoor: sh2483 · public domain