M1:223 — کُشتن آن مرد بَر دست حکیم / نه پی اومید بود و نه ز بیم

Dieser Vers ist ein entscheidender Punkt in der Geschichte des Königs und der Sklavin. Nachdem der weise Arzt (der hier als Stellvertreter Gottes fungiert) die Sklavin geheilt hat, indem er ihren Geliebten, den Goldschmied, vergiftete, stellt Rumi die ethische Frage klar: War dies ein Mord?

Der Vers verneint dies entschieden. Die Handlung des Arztes war völlig frei von persönlichen Beweggründen. Er handelte weder aus „Hoffnung“ (umīd) auf eine Belohnung durch den König, noch aus „Furcht“ (bīm) vor dessen Zorn. Seine Tat war rein, losgelöst von den üblichen menschlichen Antrieben von Gier und Angst.

Die nachfolgenden Verse untermauern dies, indem sie die Tat mit dem göttlichen Befehl (amr ilāhī) in Verbindung bringen und sie mit der rätselhaften Handlung von Khidr vergleichen, der im Koran ein Kind tötet. Rumi lehrt hier, dass eine Handlung, die äußerlich wie eine Sünde aussieht, eine Form tiefster spiritueller Notwendigkeit sein kann, wenn sie von einer Person ausgeführt wird, deren Wille vollständig im Willen Gottes aufgegangen ist. Der Arzt ist hier kein gewöhnlicher Mediziner, sondern ein „Heiliger“, dessen Hand zur Hand Gottes wird.

这句诗出自《玛斯纳维》开篇的“国王与侍女”的故事。国王派来的神医（حکیم，hakīm）为了治愈国王的相思病，设计毒杀了让侍女倾心的金匠。鲁米在此处为神医的行为辩护，强调这并非凡俗的谋杀。

神医的行动超越了个人动机。他杀死金匠，不是为了从国王那里获得奖赏（“希望”），也不是因为害怕国王的惩罚（“恐惧”）。他的行为是神圣意志的体现，是作为“神之手”在执行一项凡人无法理解的任务。鲁米紧接着将神医的行为与《古兰经》中希德尔（خضر，Khidr）杀死一个男孩的故事相提并论——这一行为表面看是残忍的，背后却隐藏着凡人无法洞悉的神圣智慧。

因此，这句诗的核心在于区分两种行为逻辑：一种是基于个人得失、欲望和恐惧的“小我”（نفس，nafs）的逻辑；另一种是臣服于神圣命令、超越了世俗伦理的“无我”逻辑。神医代表后者，他的行为虽然看似冷酷，但在鲁米看来，却是神圣疗愈计划中必要的一环，是纯粹的、不带个人色彩的工具性行为。

This couplet is Rumi's direct commentary on the shocking climax of the story's first act: the divinely-guided physician has just poisoned the goldsmith to cure the handmaiden. Rumi immediately steps in to reframe this apparently unethical act.

The killing, he insists, was not motivated by ordinary human impulses. The physician did not do it in the hope (umīd) of winning the king's favor, nor out of fear (bīm) of the king's wrath if he failed to produce a cure. His action was deontological, not consequentialist; it was performed because a higher command required it, irrespective of personal outcome.

This verse serves as a crucial pivot, lifting the story from a simple, brutal court intrigue into a parable about divine will and the nature of spiritual authority. The physician is presented not as a murderer, but as an instrument, a 'deputy' (nā'ib) whose hand becomes the hand of God, much like the mysterious figure of Khidr in the Qur'an, whose actions appear destructive but conceal a deeper wisdom. The act was pure of self-interest, which is the sole criterion for its legitimacy in Rumi's ethical framework.

Rumi aborda aquí la cuestión ética central de la historia: ¿cómo puede un hombre santo (el sabio, ḥakīm) envenenar a un inocente? Este verso insiste en que la acción del sabio no surgió de motivaciones humanas ordinarias. No actuó por «esperanza» (omīd), es decir, la expectativa de una recompensa del rey, ni por «temor» (bīm), como el miedo a las consecuencias si no curaba al rey.

Al negar estos dos impulsos fundamentales del ego —el deseo y la aversión—, Rumi sitúa la acción del sabio en un plano completamente diferente. Los versos circundantes lo confirman: el sabio actuó solo después de recibir una orden e inspiración divina (amr wa ilhām-e ilāh). Su mano, por lo tanto, no es la de un asesino, sino la de un instrumento de la voluntad de Dios, análoga a la de al-Jadir (mencionado en el Corán) cuando mata a un niño por una razón oculta que solo Dios conoce. La acción, aunque externamente parece un crimen, es internamente un acto de obediencia a un decreto divino inescrutable.

مولانا در اینجا بر نیت الهی و خالصانه‌ی حکیم (که نماد انسان کامل و ولیّ خداست) تأکید می‌کند. در داستان، پادشاه از حکیم خواسته بود تا کنیزک بیمار را درمان کند. حکیم پس از تشخیص ریشه‌ی بیماری، دریافت که تنها راه نجات کنیزک، مرگ معشوق او یعنی مرد زرگر است.

این بیت به صراحت بیان می‌کند که اقدام حکیم در مسموم کردن زرگر، یک عمل عادی و انسانی، برآمده از انگیزه‌های نفسانی نبود. او این کار را برای خوشایند شاه و دریافت پاداش (امید) انجام نداد و از طرفی، از ترس خشم و مجازات شاه در صورت عدم موفقیت در درمان (بیم) نیز دست به این کار نزد.

عمل او کاملاً در راستای اجرای یک فرمان غیبی و الهی بود. مولانا با این بیت، مخاطب را آماده می‌کند تا این «کشتن» را نه یک جنایت، بلکه نوعی جراحی معنوی و اجرای قضای الهی ببیند که از فهم و قضاوت انسان‌های عادی خارج است. این عمل شبیه به کار خضر در قرآن است که به ظاهر کارهایی ویرانگر و بی‌رحمانه انجام می‌داد، اما در باطن، هر یک حکمتی الهی داشت. دست حکیم در اینجا، «دست خدا» و نایب حق است.