M1:2897 — بلک گیرد اندر آتش افکند / صورت عاریتش را بشکند

這句詩出自一個更廣泛的論述，探討的是內在本質（معنی，maʿnī）與外在形式（صورت，ṣūrat）的區別。魯米在此用了一個生動的比喻：一位虔誠的信徒發現了一尊金製的偶像（وثن，wathan）。他不會因為它是偶像就將其遺棄，因為他認識到其內在的黃金價值。

相反，他會將其「投入烈火」。這並非破壞性的行為，而是淨化的過程。火燒毀的不是黃金本身，而是其「虛假的形相」——那被賦予的、暫時的偶像身份。火的作用是分離：將永恆的、神聖賦予的黃金本質，從短暫的、人為捏造的偶像形式中解放出來。黃金的價值是內在的、是「神的贈予」，而偶像的形象則是外加的、是「借來的」，是一種會誤導人的「路障與劫匪」。

這個比喻的核心思想是：智者能夠穿透外表，直視核心。無論外在的形式是多麼具有誤導性——無論是一段看似褻瀆的言辭，還是一尊偶像——只要其源頭是純淨的，其本質就是可貴的。真正的任務不是拋棄，而是提煉與轉化，打破阻礙人認識真理的外殼，直抵內在的光明。

این بیت در ادامه‌ی تمثیل «بت زرین» آمده است. مولانا می‌پرسد اگر مؤمنی بتی از طلا بیابد چه می‌کند؟ پاسخ می‌دهد که او اسیر ظاهر فریبنده‌ی بت نمی‌شود. بلکه آن را در آتش می‌اندازد تا صورتِ بت که ارزشی عاریه‌ای و اعتباری دارد، ذوب شده و از بین برود.

این کار نمادی از یک اصل مهم عرفانی است: عبور از «صورت» و رسیدن به «معنا». در این تمثیل، طلا نماد «ذات» و حقیقت الهی است که ارزشمند و باقی است. شکل بت، نماد «صورت»‌ها، تعلقات دنیوی، قالب‌های فکری محدودکننده و هر آن چیزی است که بر روی حقیقت کشیده شده و مانع دیدن آن می‌شود. این صورت‌ها «عاریتی» هستند، یعنی اصالتی از خود ندارند و همچون لباسی عاریه بر تن حقیقت نشسته‌اند.

مؤمنِ عارف کسی است که فریب این صورت‌ها را نمی‌خورد. او با «آتش» عشق، معرفت یا ریاضت، این صورت‌های زودگذر را ذوب می‌کند تا به طلای نابِ معنا دست یابد. همان‌طور که در ابیات بعدی تأکید می‌شود، «صورت مانع است و راه‌زن». چسبیدن به ظواهر، انسان را از درک حقیقت باز می‌دارد.