M1:331 — گفت اَحوَل: زان دو شیشه من کدام / پیشِ تو آرَم؟ بکُن شرحِ تمام

Dieser Vers ist Teil einer kurzen Parabel, die Rumi verwendet, um eine tiefere spirituelle Wahrheit zu veranschaulichen. Ein Meister (oder Augenarzt) bittet seinen schielenden Schüler, eine einzelne Glasflasche zu holen. Aufgrund seines Sehfehlers nimmt der Schüler jedoch zwei Flaschen wahr. Seine Frage – „Welche von den beiden?“ – ist aus seiner Sicht völlig logisch, offenbart aber objektiv seinen Zustand.

Die Parabel dient als Analogie für die Art und Weise, wie menschliche Leidenschaften und Vorurteile unsere Wahrnehmung der Realität verzerren. So wie das physische Schielen (aḥwalī) den Mann eine Flasche doppelt sehen lässt, führen laut Rumi Zorn, Begierde und Eigennutz zu einer Art spirituellem Schielen. Dieses verzerrt unser Urteilsvermögen und lässt uns die Einheit der Wahrheit als gespalten oder widersprüchlich wahrnehmen.

Der Schüler bittet aufrichtig um eine „vollständige Erklärung“ (sharḥ-e tamām), ohne zu erkennen, dass das Problem nicht in der Welt außerhalb, sondern in seiner eigenen Sichtweise liegt. Dies ist Rumis zentraler Punkt: Oft suchen wir nach komplexen Erklärungen für Probleme, die in Wirklichkeit aus unserer eigenen verzerrten inneren Verfassung entstehen. Die Lösung liegt nicht in mehr Informationen über die „zwei Flaschen“, sondern in der Heilung des Auges, das sie sieht.

This couplet is part of a short parable illustrating a spiritual defect. Rumi has just introduced a tyrannical king who, out of religious bigotry, persecutes Christians. Rumi diagnoses this king's problem as being aḥwal (cross-eyed), meaning he sees division and duality where there is underlying unity—in this case, between the missions of Moses and Jesus.

To make this abstract idea concrete, Rumi tells the story of a master and his literally cross-eyed servant. The master asks him to fetch a single glass bottle. Because of his condition, the servant sees two bottles. His question in this couplet—"Which one should I bring?"—is perfectly logical from his distorted perspective but absurd from the master's, who knows there is only one. The servant's demand for a "full explanation" highlights the tragic irony: no amount of explanation can correct a problem of vision.

The story uses this simple physical ailment as a powerful metaphor for how spiritual and psychological states like anger, desire, and prejudice (khashm, shahwat, taʿaṣṣub) cause us to see the world incorrectly. Just as the servant sees two bottles, the bigoted king sees two warring religions instead of a single divine truth. The servant's confusion is the first step in a lesson that will culminate in the shattering of the bottle, proving that the perceived duality was an illusion all along.

鲁米正在讲述一个因宗教偏执而迫害基督徒的犹太国王的故事。为了阐释这种偏执如何扭曲人的感知，他插入了这个关于“斜眼人”（波斯语：احول, aḥwal）的简短寓言。

一个老师让有复视问题的学生去拿“那个瓶子”。学生眼中，一个瓶子变成了两个。这句诗正是学生困惑的提问：“我看见了两个瓶子，您到底要哪一个？” 他的要求——“请您详细说明”——凸显了他的真诚与无知。他并不知道自己的视觉是错误的，他相信真的有两个瓶子，问题只在于如何选择。

这个插曲的要点不在于学生的生理缺陷，而在于它象征着一种精神上的“复视”。鲁米稍后会明确指出，愤怒、欲望和偏见（غرض, gharaẓ）会让人心灵“斜视”，无法看清现实的统一性，反而看到分裂和对立。就像这个学生一样，那个充满仇恨的国王也无法看到上帝之道的统一性，而是将其分裂为“我们的”和“他们的”，从而为自己的暴行辩护。学生的提问，因此成了所有被私心蒙蔽双眼、看不见单一真相之人的写照。

این بیت، لحظه‌ی کلیدی در داستان تمثیلی «استاد و شاگرد لوچ» است. مولانا از این داستان کوتاه استفاده می‌کند تا نشان دهد چگونه امیال نفسانی و تعصبات (که در داستان اصلی، کینه و تعصب پادشاه یهودی است) دید انسان را منحرف می‌کند و حقیقت واحد را دوگانه یا چندگانه به او نشان می‌دهد.

واکنش شاگرد کاملاً منطقی به نظر می‌رسد؛ او واقعاً دو بطری می‌بیند و بنابراین نمی‌داند کدام را باید بیاورد. سؤال او «بکُن شرحِ تمام» (کامل توضیح بده) نشان‌دهنده‌ی سردرگمی صادقانه‌ی اوست. او از نقصِ دید خود بی‌خبر است و مشکل را در دستور مبهم استاد می‌بیند، نه در چشمان خودش. این وضعیت، نمادی از حال انسانی است که تحت تأثیر خشم، شهوت یا هر «غرض» دیگری، حقیقت را وارونه می‌بیند و به جای اصلاح خود، از دیگران و از دنیا توضیح می‌خواهد.

در ساختار داستان، این بیت نقطه‌ای است که توهم به زبان می‌آید و زمینه را برای درس استاد فراهم می‌کند. استاد در بیت بعدی به او پاسخ می‌دهد که فقط یک بطری وجود دارد و این دوگانگی زاییده‌ی نگاه خطاکار خود اوست. بنابراین، این بیت صرفاً یک سؤال ساده نیست، بلکه تجسم بیرونی یک بیماری درونی یعنی «اَحوَل» بودن روح است.