阅读› 卷 1› 弟子们抗议大臣的闭关› 诗联 629
M1:629 — حسرت و زاری گَهِ بیماری است / وقت بیماری همه بیداری است
M1:629
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
انسان زمانی که دچار سختی و بیماری می‌شود، از غفلت بیرون می‌آید و به عجزش پی می‌برد؛ این رنج و درد، او را آگاه و بیدار می‌کند.
این بیت در میانه‌ی بحثی درباره‌ی اختیار و جبر قرار دارد. مولانا برای اثبات اینکه انسان‌ها در اعماق وجودشان به اختیار خود آگاهند، از یک مثال ملموس استفاده می‌کند: بیماری.
او می‌گوید وقتی انسان سالم و قدرتمند است، ممکن است دچار غرور و غفلت شود و اعمال خود را به تقدیر و جبر نسبت دهد. اما همین که بیمار و ناتوان می‌شود، این ادعاها فراموش می‌شوند. در بستر بیماری، انسان به ضعف و نیاز خود پی می‌برد، از گناهان گذشته پشیمان می‌شود (حسرت)، و با زاری به درگاه خدا روی می‌آورد. این حالتِ «بیداری» است؛ لحظه‌ای که پرده‌های غفلت کنار می‌رود و انسان حقیقتِ وضعیت خود را درک می‌کند.
بنابراین، «بیماری» در اینجا فقط یک مرض جسمی نیست، بلکه استعاره‌ای است از هر نوع درد، رنج و شکستی که انسان را از خواب غفلت بیدار کرده و او را به سوی آگاهی و تضرع سوق می‌دهد. این بیداری، خود دلیلی بر وجود اختیار است، زیرا اگر اختیاری در کار نبود، پشیمانی و حسرت نیز معنایی نداشت.
- حسرت
- افسوس، اندوه، پشیمانی
- زاری
- ناله و فغان، گریه و التماس
- گهِ
- مخفف «گاهِ»، به معنی زمانِ، هنگامِ
- بیداری
- آگاهی، هوشیاری، خروج از غفلت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.