阅读› 卷 4› 解释先知穆斯塔法（愿主福安之）的这则圣训：真主创造了天使，赋予他们理性；创造了野兽，赋予它们欲望；创造了人类，赋予他们理性和欲望。所以，谁的理性战胜了欲望，他就高于天使；谁的欲望战胜了理性，他就低于野兽。› 诗联 1516
M4:1516 — بهر استبقای حیوان چند روز / نام آن کردند این گیجان رموز
M4:1516
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
انسانهای غافل و سرگشته، به علومی که فقط برای بقای جسم و زندگی مادی در این دنیاست، نامهای بزرگ و پرطمطرایقی چون «اسرار» و «رموز» میدهند تا به آن اهمیت ببخشند.
این بیت در ادامهٔ نقد مولانا بر علومی است که صرفاً به دنیای مادی و جنبهٔ جسمانی انسان میپردازند. او پیش از این، علومی چون مهندسی، نجوم، طب و فلسفه را مثال زده و همهٔ آنها را «علم ساختن آخور» برای حیوانِ تن نامیده است.
در اینجا مولانا با لحنی گزنده میگوید که انسانهای «گیج» و سردرگم (یعنی کسانی که از حقیقت معنوی خود غافلاند)، برای اینکه بتوانند جسم حیوانی خود را چند روزی بیشتر در این دنیا حفظ کنند، به این دانشهای مادی، نامهای فریبندهای چون «رموز» و «اسرار» میدهند. این کار، تلاشی برای ارزشمند جلوه دادن چیزی است که در نگاه مولانا، هدفی بسیار پست و موقتی دارد. در واقع، این نامگذاری پرطمطراق، سرپوشی است بر این حقیقت که این علوم، انسان را به سوی حقیقت متعالی و «راه حق» (که در بیت بعدی ذکر میشود) رهنمون نمیشوند، بلکه تنها در خدمت بقای حیوانی او هستند.
- استبقا
- باقی نگه داشتن، زنده نگه داشتن، حفظ کردن
- گیجان
- جمع «گیج»؛ سرگشتگان، سردرگمها، غافلان
- رموز
- جمع «رمز»؛ اسرار، رازها، نکات پنهان و دقیق
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.