阅读› 卷 5› 一个故事，也是为了回应宿命论者，并证明选择权的存在以及命令和禁令的正确性。它阐明了宿命论者的借口在任何民族和任何宗教中都是不可接受的，也不能使他们免于所犯罪行的惩罚，就像宿命论者易卜劣斯没有因他说“你误导了我”而获得解脱一样。少量即可说明大部分。› 诗联 3083
M5:3083 — حاکمی بر صورت بیاختیار / هست هر مخلوق را در اقتدار
M5:3083
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
هر مخلوقی قدرتی دارد که میتواند با آن بر دیگران یا اشیاء چیره شود، اما این قدرت در ظاهر خود را به شکل بیاختیاری و انفعال نشان میدهد تا بتواند دیگری را تحت تأثیر قرار دهد.
این بیت در میانهٔ بحث پیچیدهٔ مولانا دربارهٔ جبر و اختیار قرار دارد. او توضیح میدهد که خداوند به هر مخلوقی نوعی «اختیار» یا قدرت تأثیرگذاری بخشیده است. اما این قدرت، اغلب در لفافهای از «بیاختیاری» ظاهری عمل میکند. یعنی یک چیز یا یک شخص، در عین حالی که به نظر میرسد منفعل و بیاراده است، در واقع دارای یک نیروی حاکم و چیره شونده است.
مولانا در ابیات بعدی این مفهوم را با مثال روشن میکند: یک نجار بر چوب «حاکم» است و یک نقاش بر زیبایی که خلق میکند. اما این حاکمیت، در نگاه اول، پنهان است. چوب به ظاهر بیاختیار است، اما قدرت نجار آن را به شکلی که میخواهد درمیآورد. این «بیاختیاریِ ظاهری» در واقع ابزاری است برای اعمال قدرت و اختیار حقیقی. در سطح عمیقتر، مولانا به این نکته اشاره دارد که اختیار انسان نیز در برابر قدرت مطلق الهی چنین حالتی دارد: به نظر میرسد ما فاعل هستیم، اما در نهایت، قدرت برتر و حاکم اصلی، خداوند است که اختیار ما را همچون ابزاری در دست دارد.
- اقتدار
- قدرت، توانایی، چیرگی
- بر صورت
- به شکلِ، در ظاهرِ
- حاکمی
- یک قدرت حاکم، یک نیروی فرمانروا
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.