阅读› 卷 6› 比拉勒在炎热的希贾兹，在清真寺的院子里，因对穆斯塔法（愿主福安之）的爱而不断呼唤“艾哈德！艾哈德！”。当时他的主人出于犹太教的偏执，在希贾兹的烈日下用带刺的树枝鞭打他，鲜血从比拉勒身上涌出，他却不由自主地呼喊“艾哈德！艾哈德！”就像其他疼痛者不由自主地呻吟一样，因为他心中充满了爱之痛，无法顾及消除树枝刺痛的痛苦。就像法老的术士和乔治斯等人一样，数不胜数› 诗联 929
M6:929 — چونک بر میخت ببندد بسته باش / چونک بگشاید برو بر جسته باش
M6:929
释义 · به زبانِ تو — 你的语言 · AI
این بیت توصیه به تسلیم محض در برابر تقدیر و خواست خداوند میکند؛ در سختیها صبور باش و در گشایشها شادمانه و فعال.
مولانا در این بخش از مثنوی، داستان پایداری و عشق بلال حبشی را به عنوان سرمشقی برای تسلیم در برابر ارادهی الهی مطرح میکند. این بیت، که در ادامهی تشبیه انسان به «ستوری» در دست صاحبش (بیت ۹۲۸) آمده، این مفهوم را به زبانی ساده و تصویری بیان میکند.
تصویر بیت، یک حیوان است که گاهی صاحبش او را به میخی میبندد و گاهی بندش را باز میکند تا حرکت کند. مولانا میگوید سالک راه حق نیز باید چنین باشد. «بسته بودن بر میخ» نماد دوران سختی، محدودیت، بیماری، فقر و قبض روحانی است. در چنین شرایطی، وظیفهی انسان، صبر، پذیرش و تسلیم است؛ نه بیقراری و شکایت. باید بداند که این «بستگی» نیز از جانب همان صاحب مهربان و حکیم است.
در مقابل، «گشوده شدن» نماد دوران آسایش، گشایش، نعمت و بسط روحانی است. وقتی خداوند راه را باز میکند، انسان نباید در سکون و تنبلی بماند، بلکه باید «برجسته» و با شور و انرژی برخیزد و از فرصتها برای حرکت و پویایی معنوی و مادی بهره ببرد. این بیت در واقع درس «رضا» و هماهنگی با جریان قضا و قدر الهی را میآموزد و تأکید میکند که هر حالتی، وظیفهی متناسب خود را میطلبد: در تنگنا، صبر و در فراخی، شکر و حرکت.
- میخ
- تکه چوب یا فلز نوکتیز که در زمین یا دیوار فرو میکنند، کنایه از تقدیر و محدودیت.
- بر جسته باش
- با جهش و شوق حرکت کن، آماده و فعال باش.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.