ديوان شمس› غزل ٥٧٨› بيت ٦ → السابق · التالي ←
ديوان شمس · غزل شمارهٔ ۵۷۸
- بِدَرَم زَهره زُهره خراشم ماه را چهره بَرَم از آسمان مُهره چو او کیوان من باشد
G578:6
بلغتك
سأشقُّ جرأةَ الزُّهرة، وأخدشُ وجهَ القمروآخذُ من السماءِ النَّردَ، ما دام هو كِيواني
سأتحدى كوكب الزهرة في جرأته، وأتفوق على القمر في جماله، وأسيطر على القدر السماوي، لأن كوكب زحل (كيوان)، رمز الرفعة والسلطة، هو حليفي.
ai-draft · gemini-2.5-pro
شرح هذا البيت
لم يُكتب بعد — قراءة متعمقة لهذا البيت في سياق غزله:
بِدَرَمأشقُّ / أمزِّق.زهرهٔ زُهرهجرأة كوكب الزهرة (تلاعب لفظي بين "الجرأة" و"كوكب الزهرة").مُهرهخرزة / قطعة النرد (هنا بمعنى السيطرة على اللعبة أو القدر).کیوانكوكب زحل، ويرمز إلى أبعد الكواكب وأعلاها منزلة.
الغزل الكامل ↗
- 1 مرا عهدیست با شادی که شادی آن من باشد·مرا قولیست با جانان که جانان جان من باشد
- 2 به خط خویشتن فرمان به دستم داد آن سلطان·که تا تختست و تا بختست او سلطان من باشد
- 3 اگر هشیار اگر مستم نگیرد غیر او دستم·وگر من دست خود خستم همو درمان من باشد
- 4 چه زَهره دارد اندیشه که گِرد شهر من گردد·که قصد مُلک من دارد چو او خاقان من باشد
- 5 نبیند روی من زردی به اقبال لب لعلش·بمیرد پیش من رُستم چو او دَستان من باشد
- 6 بِدَرَم زَهره زُهره خراشم ماه را چهره·بَرَم از آسمان مُهره چو او کیوان من باشد
- 7 بِدَرَم جُبه مَه را بریزم ساغر شَه را·وگر خواهند تاوانم همو تاوان من باشد
- 8 چراغ چرخ گردونم چو اِجری خوار خورشیدم·امیر گوی و چوگانم چو دل میدان من باشد
- 9 منم مصر و شکرخانه چو یوسف در بَرَم گیرد·چه جویم ملک کنعان را؟ چو او کنعان من باشد
- 10 زهی حاضر زهی ناظر زهی حافظ زهی ناصر·زهی الزام هر منکر چو او برهان من باشد
- 11 یکی جانیست در عالم که ننگش آید از صورت·بپوشد صورت انسان ولی انسان من باشد
- 12 سر ماهست و من مجنون مجنبانید زنجیرم·مرا هر دم سر مه شد چو مه بر خوان من باشد
- 13 سخن بخش زبان من چو باشد شمس تبریزی·تو خامُش تا زبانها خود چو دل جنبان من باشد
ganjoor: sh578 · public domain