Read› Daftar 1› The rest of the minstrel's story and Amir al-Mu'minin Omar's, may God be pleased with him, delivery of the message to him of what the voice from the unseen had called out› beyt 2202
M1:2202 — ای خدا فریاد زین فریادخواه / داد خواهم نه ز کس زین دادخواه
M1:2202
Meaning · به زبانِ تو — Your language · AI
موسیقیدان توبهکار به خدا شکوه میکند و از نفسِ خود که مدام در حال گله و شکایت است، به خدا پناه میبرد و از خود به خدا شکایت میکند.
این بیت اوج مناجات و خودشناسی آن نوازندهٔ پیر است. او پس از یک عمر غفلت، اکنون به ریشهٔ اصلی رنج خود پی برده است: نفسِ خودش. این «فریادخواه» و «دادخواه» که او از دستش به خدا پناه میبرد، کسی جز خود او نیست؛ یعنی آن «منِ» توهمی و خودِ حیوانی (نفس اماره) که تمام عمر او را به بیراهه کشانده و حجاب او در برابر حق بوده است.
شکایت او از خودش به خودش است، اما این شکایت را نزد خدا میبرد، زیرا میداند که تنها خداوند میتواند او را از شرّ خودش نجات دهد. این یک مفهوم عمیق عرفانی است: بزرگترین دشمن و مانع انسان در مسیر کمال، نفسِ خود اوست. بنابراین، جهاد اکبر یا مبارزهٔ واقعی، نه با دشمن بیرونی، که با همین دشمن درونی است.
مولانا در ابیات بعدی این مفهوم را باز میکند و توضیح میدهد که این «من» یا «هستیِ» ما، در واقع جلوهای از هستی خداوند است و تنها راه رهایی از این «منِ» محدود، پناه بردن به آن وجود بینهایتی است که سرچشمهٔ اصلی ماست. شکایت از نفس به درگاه خدا، در واقع اولین قدم برای فنای این نفس در ارادهٔ الهی است.
- فریادخواه
- کسی که برای کمک فریاد میزند، دادخواه، شاکی
- داد
- عدالت، انصاف، حق
- دادخواه
- کسی که طلب عدالت و داد میکند، شاکی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.