Čitaj› Knjiga 1› Objašnjenje da kao što je prosjak zaljubljen u velikodušnost i velikodušnog, tako je i velikodušnost velikodušnog zaljubljena u prosjaka; ako je prosjak strpljiviji, velikodušni će doći na njegova vrata, a ako je velikodušni strpljiviji, prosjak će doći na njegova vrata, ali strpljenje prosjaka je njegovo savršenstvo, a strpljenje velikodušnog je njegov nedostatak› Bejt 2754
M1:2754 — پس ازین فرمود حق در والضحی / بانگ کم زن ای محمد بر گدا
M1:2754
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
این بیت به آیهای از قرآن اشاره میکند که در آن خدا به پیامبرش دستور میدهد با نیازمندان و درخواستکنندگان با تندی و خشونت رفتار نکند.
مولانا در این بخش از مثنوی، رابطهی میان «کَرَم» (بخشندگی) و «گدا» (نیازمند) را توضیح میدهد. او میگوید همانطور که یک چهرهی زیبا برای دیده شدن به آینه نیاز دارد، صفتِ بخشندگیِ خداوند نیز برای آنکه در جهان آشکار شود، به وجود نیازمندان محتاج است. گدا، آینهای است که در آن، زیباییِ صفتِ کرم و جود الهی منعکس میشود.
این بیت، این فکر را با استناد به قرآن کریم تقویت میکند. مولانا به سورهی «والضحی» اشاره میکند که در آن خداوند به پیامبر اسلام(ص) یادآوری میکند که خود او نیز روزی یتیم و نیازمند بوده و سپس به او فرمان میدهد: «وَ أَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ» (و اما درخواستکننده را از خود مران). مولانا این فرمان الهی را به زبان شعر بازگو میکند و میگوید «بانگ کم زن بر گدا». این «بانگ زدن» کنایه از هر نوع برخورد تند، تحقیرآمیز یا راندن نیازمند است.
بنابراین، پیام این بیت این است که احترام به نیازمند، در واقع احترام به جلوهگاهِ صفات الهی است. همانطور که کسی روی آینهای که چهرهاش را نشان میدهد «ها» نمیکند تا کدر نشود، نباید با نیازمند که آینهی بخشندگی خداست، با خشونت رفتار کرد.
- پس ازین
- به این دلیل، از این رو
- والضحی
- اشاره به سورهی نود و سوم قرآن کریم که با این کلمه آغاز میشود. به معنی «سوگند به روشنایی روز».
- بانگ زدن
- فریاد زدن، تشر زدن، با تندی سخن گفتن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.