قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۸ - قبول کردن خلیفه هدیه را و عطا فرمودن با کمال بینیازی از آن هدیه و از آن سبو› بیت ۲۹۳۶
M1:2936 — تا بود تابان شکوفه چون زره / کی کنند آن میوهها پیدا گره
M1:2936
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
تا زمانی که صورتِ ظاهری و جلوههای بیرونی حاکم است، حقیقت باطنی و معنای درونی فرصت ظهور و تکامل پیدا نمیکند.
مولانا در اینجا از یکی از زیباترین تمثیلهای طبیعت برای بیان یک اصل معنوی استفاده میکند: رابطهٔ میان «صورت» و «معنی». شکوفه، با تمام زیبایی و درخشندگیاش که به زرهای تابان تشبیه شده، نمایندهٔ صورت، ظاهر و مرحلهٔ اولیهٔ هر چیز است. میوه که در ابتدا به شکل گرهی کوچک پدیدار میشود، نمایندهٔ معنی، باطن و نتیجهٔ نهایی است.
نکتهٔ اصلی این بیت این است که این دو مرحله نمیتوانند همزمان در اوج باشند. برای اینکه میوه (معنی) برسد و کامل شود، شکوفه (صورت) باید فرو بریزد و جای خود را به آن بدهد. این یک قانون طبیعی و معنوی است. مولانا در ابیات بعدی این ایده را بازتر میکند: همانطور که با ریختن شکوفه میوه سر برمیآورد، با شکستن تن نیز جان فرصت ظهور مییابد (چونکه تن بشکست، جان سر بر زند).
بنابراین، این بیت دعوتی است به عبور از ظواهر و دل نبستن به صورتهای فریبندهٔ دنیوی. کمال معنوی، همچون میوهای رسیده، نیازمند آن است که فرد از مرحلهٔ شکوفه—یعنی تعلقات جسمانی، زیباییهای ظاهری و صورتپرستی—عبور کند. تا زمانی که فرد اسیر درخشش «زره» صورت است، «گره» معنی در وجود او بسته نخواهد شد.
- تابان
- درخشان، روشن
- زره
- لباس جنگی فلزی که بدن را میپوشاند؛ در اینجا به دلیل درخشش و پوشانندگی به کار رفته است.
- پیدا گره کردن
- شکل گرفتن، نطفه بستن، آغاز شدن (مرحلهٔ اولیه تشکیل میوه)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.