قرائت› دفتر ۲› بخش ۶۴ - باز جواب گفتن ابلیس معاویه را› بیت ۲۶۴۱
M2:2641 — نه برای آنک تا سودی کنم / وز برهنه من قبایی بر کنم
M2:2641
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
خداوند میگوید: «من جهان را نیافریدم تا از آن سودی ببرم یا از مخلوقات نیازمندم چیزی برای خود بردارم.»
این بیت در ادامۀ سخنان ابلیس است که از زبان خداوند، هدف آفرینش را بیان میکند. ابلیس توضیح میدهد که خداوند، برخلاف تصور برخی، موجودی نیازمند نیست که از خلقت جهان و انسان به دنبال کسب منفعت یا جبران نقصی برای خود باشد. آفرینش او از سرِ کَرَم و بخشندگی محض است، نه از روی نیاز.
تصویر «از برهنه قبایی برکندن» کنایهای بسیار قوی از نهایتِ ظلم و سودجویی است؛ یعنی بهرهکشی از فقیرترین و بیچیزترین موجودات. خداوند با این بیان، خود را از هرگونه شائبۀ منفعتطلبی مبرا میکند. او میبخشد چون ذات او بخشنده است، نه برای آنکه چیزی در مقابل دریافت کند. این بیت بر مفهوم «غنای ذاتی» خداوند و «جود و احسان» بیچشمداشت او تأکید میکند.
- آنک
- آنکه، برای اینکه
- قبا
- نوعی جامۀ بلند و فاخر مردانه در قدیم
- بر کنم
- از تن درآورم، بِکَنم
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.