قرائت› دفتر ۶› بخش ۱۲۹ - در تفسیر این خبر کی مصطفی صلواتالله علیه فرمود من کنت مولاه فعلی مولاه تا منافقان طعنه زدند کی بس نبودش کی ما مطیعی و چاکری نمودیم او را چاکری کودکی خلم آلودمان هم میفرماید الی آخره› بیت ۴۵۴۴
M6:4544 — ماه ما بینطق خوش بر تافتست / هر زبان نطق از فر ما یافتست
M6:4544
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
شخصیت معنوی و راهنمای ما (پیامبر) بینیاز از گفتار، نورافشانی میکند و حقیقت خود را آشکار میسازد؛ در واقع، هر سخن حقی که بر زبانی جاری میشود، پرتوی از شکوه و عظمت اوست.
این بیت در ادامهٔ توصیف طبیعت است که بدون زبان، شکرگزار و فصیح است. مولانا در اینجا پیامبر اسلام (ص) را به ماهی تشبیه میکند که برای تابیدن و نورافشانی نیازی به «نطق» یا سخن گفتن ندارد. همانطور که باغ و گلستان در سکوت، زیبایی و حقیقت خود را آشکار میکنند، «مولا» یا راهنمای معنوی نیز با وجود و حضور خود، حقیقت را متجلی میسازد. این نور وجودی، خود گویاترین بیان است.
در مصرع دوم، مولانا این ایده را فراتر میبرد: نه تنها آن «ماه» بینیاز از سخن است، بلکه هر سخن و بیانی در عالم، روشنایی و اعتبار خود را از «فرّ» و شکوه معنوی او وام میگیرد. همانگونه که در بیت بعد، نطق حضرت عیسی را پرتوی از وجود حضرت مریم و نطق آدم را بازتابی از «دم» الهی میداند. بنابراین، منبع اصلی هر بیانِ حقیقی، آن وجود نورانی است، نه صرفاً کلمات. این بیت برتری «حال» و وجود بر «قال» و گفتار را در سلوک معنوی تأکید میکند.
- نطق
- سخن، گفتار، قدرت بیان
- بر تافتست
- تابیده است، درخشیده است
- فر
- شکوه، جلال، عظمت، فروغ ایزدی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.