Čitaj› Knjiga 1› Odjeljak 2 ← prethodno · sljedeće →
بخش ۲ - عاشق شدن پادشاه بر کنیزک رنجور و تدبیر کردن در صحت او
Kako se kralj zaljubio u bolesnu robinju i trudio se da je izliječi
- M1:35 بشنوید ای دوستان این داستانخود حقیقت نقدِ حالِ ماست آن Čujte, prijatelji, ovu pripovijest,ona je sama istina, zbilja našeg stanja.Mevlana poziva svoje prijatelje da duboko poslušaju ovu priču, jer je smatra čistom istinom i neuljepšanim odrazom svog duhovnog stanja – a time i stanja svih tragača za istinom. ❋
- M1:36 بود شاهی در زمانی پیش ازینملک دنیا بودش و هم ملکِ دین Bijaše kralj u vremenu jednom davnom,svijetom ovim vladao je, i carstvom duhovnom.Ovaj stih predstavlja moćnog kralja koji posjeduje i svjetovnu vlast i duhovni autoritet, čime započinje Mevlanina alegorijska pripovijest. ❋
- M1:37 اتّفاقا شاه روزی شد سواربا خواص خویش از بهر شکار Jednog dana, kralj slučajno uzjaha konja,sa svojom pratnjom pođe radi lova.Ovaj stih započinje ključnu priču u Mesneviji, prikazujući kralja koji kreće u lov i potom se zaljubljuje u ovosvjetsku ljubav – što postaje narativno sredstvo za Mevlanina duboka mistična i filozofska učenja. ❋
- M1:38 یک کنیزک دید شه بر شاهراهشد غلام آن کنیزک پادشاه Na drumu kraljevskom kralj robinju spazi,i kralj tad posta rob toj robinji dragoj.Ovaj stih započinje priču u kojoj se kralj, čim je ugledao robinju, odmah zaljubljuje i gubi vlast nad sobom. ❋
- M1:39 مرغ جانش در قفس چون میطپیدداد مال و آن کنیزک را خرید Ptica duše mu je u kavezu treperila,pa dade blago i robinju onu otkupi.Ovaj stih opisuje kraljevu silnu čežnju za robinjom, toliko moćnu da je potrošio sve svoje bogatstvo kako bi je stekao. ❋
- M1:40 چون خرید او را و برخوردار شدآن کنیزک از قضا بیمار شد Kad je kupi i sretan s njome postade,robinja se tad, po usudu, razbolje iznenade.Nakon što je kralj zadobio robinju i htio uživati u njenom društvu, ona se neočekivano razboljela. Ova bolest je metafora za Mevlaninu rastuću zasićenost konvencionalnim, skolastičkim znanjem. ❋
- M1:41 آن یکی خر داشت، پالانش نبودیافت پالان گرگ خر را در ربود Imao je neko magarca, al' bez samara bješe;kad samar nađe, vuk mu magarca odnese.Ovaj stih, u formi poslovice, izražava ideju da se sticanjem jedne želje često gubi nešto drugo, te da se nikada sve želje ne mogu ispuniti istovremeno. ❋
- M1:42 کوزه بودش آب مینامد بدستآب را چون یافت خود کوزه شکست Krčag je imao, al' vode ne bi nadohvat ruke,a kad vodu nađe, sam se krčag razbi u komade.Ovaj bejt govori o suštinskim frustracijama i paradoksalnoj prirodi dunjalučkih želja, ukazujući da se, po sticanju jednog cilja, često izgubi ili uništi drugi ključni element. ❋
- M1:43 شه طبیبان جمع کرد از چپّ و راستگفت جان هر دو در دست شماست Kralj ljekare skupi sa svih strana tad,i reče: "U vašim rukama je život nas sad."Kralj je, iz očaja zbog bolesti voljene robinje, okupio sve ljekare i rekao im da su i njen i njegov život sada u njihovim rukama.
- M1:44 جان من سَهلست جان جانم اوستدردمند و خستهام درمانم اوست Moj je život nevažan, ona je život mog života;bolestan sam i slomljen, ona je lijek moj.Kralj ljekarima govori da je njegov vlastiti život beznačajan u poređenju sa životom bolesne djevojke, koja je suština njegovog bića i jedini lijek za njegovu patnju.
- M1:45 هر که درمان کرد مَر جان مرابرد گنج و دُرّ و مَرجانِ مرا Ko izliječi dušu moju,nosit će blago, biser i korale moje.U ovom stihu, kralj nudi ogromno bogatstvo svakom ljekaru koji uspije izliječiti bolesnu robinju, koju on naziva svojom dušom.
- M1:46 جمله گفتندش که جانبازی کنیمفهم گِرد آریم و انبازی کنیم Svi uglas rekoše: "Živote ćemo dati,svo znanje skupiti i snage udružiti!"Kraljevi ljekari mu složno i samouvjereno obećavaju da će uložiti sav svoj trud i znanje da izliječe djevojku.
- M1:47 هر یکی از ما مسیح عالِمیستهر الم را در کفِ ما مرهمیست Svaki od nas je Mesija jednog svijeta,za svaku bol u našoj je ruci mehlem lijeka.U ovom stihu, ljekari koje je kralj okupio hvališu se svojom vještinom, tvrdeći da svaki od njih posjeduje moć da izliječi bilo koju bolest, poput Mesije (Isusa).
- M1:48 «گر خدا خواهد» نگفتند از بطرپس خدا بنمودشان عجز بشر Iz oholosti ne rekoše: "Ako Bog da",pa im Bog pokaza nemoć ljudskog stvora.Zbog svoje oholosti, ljekari se nisu oslonili na Božiju volju, pa im je Bog pokazao granice ljudske moći i njihovu potpunu nemoć.
- M1:49 ترک استثنا مُرادم قَسوتیستنه همین گفتن که عارِض حالتیست Kad kažem ‘izuzetak’, mislim na srca krutost,a ne tek izostanak riječi, što je slučajnost.Ono što nazivam propustom da se kaže "ako Bog da" nije samo zaboravljanje riječi, već unutrašnje stanje oholosti i tvrdoće srca koje te riječi izostavlja.
- M1:50 ای بسا ناورده اِستثنا به گُفتجان او با جانِ استثناست جفت O, koliko je onih što izuzetak na riječ ne donose,a duša im je s dušom izuzetka združena.Mnogi ljudi ne izgovaraju riječi „ako Bog da“, ali njihova duša istinski živi u stanju predanosti Božijoj volji, za razliku od oholih ljekara.
- M1:51 هرچه کردند از علاج و از دواگشت رنج افزون و حاجت ناروا Što god od lijeka i iladža pokušaše,bol se samo poveća, a želje joj neispunjene ostaše.Uprkos svim naporima ljekara i primjeni raznih lijekova, stanje robinje se nije poboljšalo; naprotiv, njena patnja se pojačala, a želja za ozdravljenjem ostala je neuslišena. ❋
- M1:52 آن کنیزک از مرض چون موی شدچشم شه از اشکِ خون چون جوی شد Ona robinja od bolesti postade tanka k'o vlas,a kralju od suza krvavih potok poteče iz oka.Ovaj stih opisuje kako se stanje robinje krajnje pogoršalo, a kralj je zapao u duboki očaj, jer se njena bolest razvijala uprkos svim tretmanima. ❋
- M1:53 از قضا سرکنگبین صَفرا فزودروغن بادام خشکی مینمود Sudbinom, sirup od sirćeta i meda žuč je uvećao,a bademovo ulje suhoću je stvaralo.Ovaj bejt opisuje kako lijekovi, umjesto da liječe, ponekad pogoršavaju bolest, pokazujući da uobičajeni uzroci mogu proizvesti suprotne posljedice. ❋
- M1:54 از هلیله قبض شد، اطلاق رفتآب آتش را مدد شد همچو نَفت Od helile zatvor nasta, nestade joj moć da goni,voda vatri snaga posta, baš k'o nafta da je skloni.Ovaj bejt pokazuje kako, u određenim okolnostima, uobičajeni uzroci proizvode suprotne posljedice: lijek pogoršava bolest, a voda rasplamsava vatru. ❋