M1:1871 — چون نمی‌پاید همی‌پاید نهان / هر ضدی را تو به ضد او بدان

مولانا در این بخش از مضرات ستایش و تحسین دیگران سخن می‌گوید. او استدلال می‌کند که لذت شنیدن مدح و ستایش مانند شیرینی، لحظه‌ای و گذرا به نظر می‌رسد، اما تأثیر مخرب آن بر نفس انسان، ماندگار و پنهان است. این بیت یک اصل کلی را بیان می‌کند: همان‌طور که سلامتی را با بیماری و نور را با تاریکی می‌شناسیم، باید تأثیرات ظاهری و باطنی امور را نیز در تقابل با یکدیگر درک کنیم.

مصراع اول می‌گوید: دقیقاً به این دلیل که اثر شیرین ستایش «ظاهراً» پایدار نیست، باید بدانیم که «باطناً» پایدار است. این یک بازی ظریف با کلمات است. اثر لذت‌بخش آن ناپایدار است، اما اثر مخرب و پنهانی‌اش (که ضد آن لذت است) دوام می‌آورد. مصراع دوم این قاعده را تعمیم می‌دهد: «هر ضدی را تو به ضد او بدان». یعنی برای فهم ماهیت واقعی یک چیز، باید به ضد آن توجه کرد. برای درک اثر درازمدت و پنهانِ شیرینی (ستایش)، باید به تلخیِ (نکوهش) و اثر ماندگار آن نگریست. همان‌طور که در بیت بعدی توضیح می‌دهد، شکر اثری پنهان دارد که مدتی بعد به شکل دمل و جوش آشکار می‌شود.