قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۵ - مضرت تعظیم خلق و انگشتنمای شدن› بیت ۱۸۷۸
M1:1878 — همچو امرد که خدا نامش کنند / تا بدین سالوس در دامش کنند
M1:1878
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، ریاکاری و فریبکاری کسانی را نشان میدهد که با ستایشهای اغراقآمیز و دروغین، فردی را مغرور میکنند تا از او سوءاستفاده کرده و او را به نابودی بکشانند.
مولانا در این بخش از مثنوی، دربارهٔ خطرات و مضرات ستایش دیگران و شهرت هشدار میدهد. او معتقد است که مدح و ثنای بیجا، نفس انسان را مانند فرعون، مغرور و خودبزرگبین میکند. این بیت، این فرایند را به یک تلهگذاری تشبیه میکند.
تصویر بیت، تصویر پسر نوجوان و زیبارویی (امرد) است که عدهای برای فریفتن او، در ستایشش اغراق میکنند و حتی او را «خدا» مینامند. این ستایشها واقعی نیستند، بلکه ابزاری فریبکارانه (سالوس) برای به دام انداختن او هستند. هدف نهایی، بهرهکشی و نابود کردن اوست. مولانا با این مثال تکاندهنده نشان میدهد که ستایشهای مردم اغلب نه از روی صداقت، بلکه با نیتهای پنهانی و برای کنترل کردن فرد است. وقتی کسی در دام این ستایشها میافتد و به آنها باور میکند، در واقع در مسیر نابودی معنوی و اجتماعی خود قدم گذاشته است.
- امرد
- پسر نوجوان زیبارو که هنوز موی صورت ندارد.
- سالوس
- ریاکاری، فریب، چاپلوسی، دورویی.
- در دامش کنند
- او را به دام بیندازند، او را گرفتار و اسیر کنند.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.