قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۸ - در بیان این حدیث کی ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعر ضوا لها› بیت ۱۹۶۵
M1:1965 — خود ز بیم این دم بیمنتها / باز خوان فابین ان یحملنها
M1:1965
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این الهام و تجلی الهی آنچنان عظیم و بیانتهاست که کوهها و آسمانها نیز از ترسِ تحمل آن سر باز زدند.
مولانا در این بیت به عظمت و سنگینی «نفحات حق» یا همان الهامات و تجلیات معنوی اشاره میکند. این نفحات که در ابیات قبل به عنوان نسیمهای حیاتبخش الهی توصیف شدهاند، در عین حال چنان قدرتی دارند که وجودهای عظیم مانند زمین و آسمان نیز یارای تحمل آن را ندارند.
مولانا برای نشان دادن این هیبت، مستقیماً به آیهی ۷۲ سورهی احزاب در قرآن اشاره میکند. در آن آیه، خداوند «امانت» خود را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه کرد، اما آنها از سنگینی و مسئولیت آن ترسیدند و «از تحملش سر باز زدند» (فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا). مولانا میگوید به یاد بیاورید که حتی آن موجودات عظیم نیز از بیم چنین تجلی بیانتهایی، از پذیرش آن خودداری کردند. این بیت، پارادوکس رحمت و هیبت الهی را به تصویر میکشد: همان نسیمی که برای عارف حیاتبخش است، برای وجودهای دیگر به دلیل عظمت بیکرانش، هراسآور است.
- دم
- در اینجا به معنی نفحه، الهام، تجلی الهی
- بیمنتها
- بیپایان، بینهایت، بیکران
- باز خوان
- دوباره بخوان، به یاد بیاور
- فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا
- بخشی از آیه ۷۲ سوره احزاب: «پس از تحمل آن سر باز زدند»
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.