قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۸ - قبول کردن خلیفه هدیه را و عطا فرمودن با کمال بینیازی از آن هدیه و از آن سبو› بیت ۲۹۳۳
M1:2933 — باغبان هم داند آن را در خزان / لیک دید یک به از دید جهان
M1:2933
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
حتی در خزان که ظاهر همه چیز یکسان به نظر میرسد، عارف و انسان کامل حقیقت را میشناسد، زیرا بصیرت یک فرد آگاه از دیدگاه سطحی و ظاهربین همهی مردم ارزشمندتر است.
مولانا در ابیات قبل، «خزان» را به عنوان نمادی برای شرایطی به کار میبرد که در آن، زشتی و زیبایی، حقیقت و دروغ، و گوهر و سنگریزه به ظاهر یکسان دیده میشوند. این حالت برای افراد ناقص و «خارصفت» که از آشکار شدن حقیقت در «بهار» (روز قیامت یا لحظهی کشف حقیقت) میترسند، مطلوب است.
اما این بیت یک استثنای مهم را بیان میکند: «باغبان». باغبان، که نماد عارف، ولیّ خدا یا انسان کامل است، فریب این یکسانی ظاهری را نمیخورد. او حتی در دل تاریکی و خزان هم میتواند گل را از خار و حقیقت را از باطل تشخیص دهد. بصیرت و دید نافذ او بر دانش سطحی عموم مردم («جهان») برتری دارد.
نکتهی اصلی این است که ارزش حقیقت به تعداد معتقدان آن نیست. نگاه یک فرد روشنبین و آگاه («دید یک») از نگاه تمام دنیا («دید جهان») که اسیر ظواهر است، معتبرتر و حقیقیتر است. این بیت بر اهمیت بصیرت فردی و راهنمایی یک مرشد کامل در برابر قضاوتهای عمومی و سطحی تأکید میکند.
- خزان
- پاییز؛ در اینجا نماد وضعیتی است که حقیقت پنهان و زشتیها پوشیده است.
- لیک
- ولی، اما.
- دید
- دیدن، بینش، نگاه، بصیرت.
- به
- بهتر.
- جهان
- در اینجا به معنی عامهی مردم، دنیا و اهل آن.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.