قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۲ - تخلیط وزیر در احکام انجیل› بیت ۴۹۱
M1:491 — در یکی گفته میسّر آن بود / که حیاتِ دل غذای جان بود
M1:491
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
راه حقیقی و میسّر الهی آن نیست که صرفاً بر طبع انسان آسان بیاید، بلکه آن است که موجب حیات معنوی دل و تغذیهی روح شود.
این بیت در ادامهی بحث وزیر مکّار با پادشاه مسیحی است. وزیر برای اثبات تناقض در انجیل، به ظاهرِ متضاد دستورهای آن اشاره میکند. یکی میگوید ریاضت بکش و دیگری میگوید از نعمتهای خدا که بر تو آسان کرده استفاده کن. مولانا در اینجا از زبان انجیل، معیارِ «آسان بودن» (میسّر بودن) حقیقی را تعریف میکند.
راهِ راستین، راهی نیست که صرفاً با امیال و گرایشهای طبیعی ما سازگار باشد و انجامش راحت به نظر برسد. چنین آسانیای ظاهری و فریبنده است. معیار حقیقی برای تشخیص راه درست، اثر آن بر باطن انسان است. راهی «میسّر» و مورد تأیید خداوند است که به «دل» (مرکز دریافتهای معنوی) زندگی و آگاهی ببخشد و «جان» (حقیقت وجودی انسان) را تغذیه کند.
بنابراین، سختی یا آسانیِ ظاهری یک عمل، ملاک نیست. ملاک، نتیجهی روحانی آن است. ممکن است کاری در ظاهر سخت باشد اما به جان نیرو دهد، و کاری دیگر در ظاهر آسان و لذتبخش باشد اما روح را تضعیف کند. این بیت، تمایز میان لذت نفسانی و حیات روحانی را به عنوان کلید تشخیص راه حق بیان میکند.
- میسّر
- آسان شده، فراهم گشته، ممکن
- حیاتِ دل
- زندگی معنوی قلب، بیداری و آگاهی باطنی
- غذای جان
- آنچه روح را تغذیه و تقویت میکند، معارف الهی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.