قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۲ - تخلیط وزیر در احکام انجیل› بیت ۴۹۹
M1:499 — در یکی گفته که اُستا هم توی / زانک استا را شناسا هم توی
M1:499
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت یکی از آموزههای متناقض وزیری را نقل میکند که به مردم میگفت: «استاد و راهنمای حقیقی، خود تو هستی، زیرا این تویی که در نهایت استاد را تشخیص میدهی و میشناسی.»
این بیت بخشی از داستان «وزیر مکار مسیحی» است که برای گمراه کردن پیروان عیسی، آموزههای انجیل را تحریف میکرد. او طومارهایی با تعالیم ضد و نقیض مینوشت تا هر گروهی را به راهی بکشاند و میانشان تفرقه بیندازد.
در ابیات قبل، مولانا بر ضرورت حیاتی «پیر» و «استاد» برای سلوک معنوی تأکید کرده بود و اینکه عاقبتبینی و درک حقیقت، امری اکتسابی و نیازمند راهنماست. اما وزیر مکار، در یکی از طومارهای جعلی خود، دقیقاً برعکس این را تعلیم میدهد. او به مریدان میگوید که نیازی به جستجوی استادی بیرون از خود ندارید؛ خود شما استاد هستید. استدلال فریبندهی او این است: «چون این تو هستی که باید استاد حقیقی را بشناسی و تأیید کنی، پس معیار و اصل، خود تو هستی.»
این سخن، نوعی فردگرایی افراطی و خودبسندگی معنوی را ترویج میکند که از دیدگاه مولانا بسیار خطرناک است. این ایده، نفس و قضاوت شخصی را جایگزین راهنمایی الهی میکند و سالک را در دام غرور و سرگردانی میاندازد. مولانا این تناقضگویی عمدی را به عنوان یکی از ابزارهای اصلی دشمنان حقیقت برای ایجاد اختلاف و گمراهی معرفی میکند.
- اُستا
- استاد، مرشد، راهنما
- زانک
- زیرا که، برای اینکه
- شناسا
- شناسنده، کسی که میشناسد و تشخیص میدهد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.