قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۴ - بیان خسارت وزیر درین مکر› بیت ۵۳۲
M1:532 — این جهان محدود و آن خود بیحدست / نقش و صورت پیش آن معنی سدست
M1:532
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این دنیای مادی، محدود و متناهی است، در حالی که جهان معنوی و الهی، بیکران و نامحدود است. تمام اشکال و ظواهر این دنیا در مقایسه با آن حقیقت اصیل، سست، بیاعتبار و ناپایدارند.
این بیت تقابلی بنیادین میان دو عالم را ترسیم میکند: جهان محسوس (این جهان) و عالم معنا (آن جهان).
مولانا تأکید میکند که دنیای مادی که ما با حواس خود تجربه میکنیم، علیرغم ظاهر بزرگ و گستردهاش، در نهایت «محدود» و کرانمند است. این محدودیت هم در مکان و زمان است و هم در ذات. در مقابل، عالم حقیقت و معنا که جایگاه خداوند و روح است، «بیحد» و بیکران است. این همان «صحرای» جان است که در بیت قبل به آن اشاره شد.
مصراع دوم نتیجهٔ این تقابل را بیان میکند. «نقش و صورت» به تمام پدیدههای مادی، اشکال، ظواهر و تعینات این جهانی اشاره دارد. اینها در برابر «معنی» - یعنی آن حقیقت یکتا، پایدار و اصیلی که منشأ همه چیز است - ارزشی ندارند و «سدست» هستند؛ یعنی سست، ضعیف، ناپایدار و بیاساس. همانطور که سایه در برابر شخص یا تصویر در برابر اصل، اعتباری ذاتی ندارد، این جهان نیز در برابر عالم الهی چنین است. در چارچوب داستان، مکر وزیر و قدرت پادشاه، همگی جزو همین نقش و صورتهای بیبنیان هستند که در برابر قدرت بیحد خداوند، هیچ و پوچاند.
- سُدست
- سست، ضعیف، بیاساس، ناپایدار
- نقش و صورت
- اشکال، ظواهر، پدیدههای مادی و محسوس این جهانی
- معنی
- حقیقت باطنی، عالم غیب، ذات الهی، اصل و منشأ هر چیز
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.