قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۷ - مکر کردن مریدان کی خلوت را بشکن› بیت ۵۸۷
M1:587 — طفل را گر نان دهی بر جای شیر / طفلِ مسکین را از آن نانْ مُرده گیر
M1:587
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
هر معرفت و دانشی برای هر کسی مناسب نیست؛ همانطور که غذای بزرگسالان برای نوزادان کشنده است، معارف سنگین نیز برای مبتدیان زیانآور است.
این بیت بخشی از گفتگوی مریدان با پیر و مرشدشان است. مریدان از او میخواهند که در آموزش معنوی، حال و ظرفیت آنها را در نظر بگیرد و معارفی فراتر از درکشان به آنها نیاموزد. آنها خود را به نوزادی تشبیه میکنند که تنها توانایی هضم شیر را دارد.
مولانا از این تمثیل ساده و قدرتمند استفاده میکند تا یک اصل مهم در تربیت روحانی را بیان کند: تناسب میان «غذا» (معرفت) و «گیرنده» (سالک). همانطور که نان، با تمام خاصیتش، برای نوزادی که دندان و دستگاه گوارش مناسب ندارد، سمی مهلک است، حقایق معنوی سنگین نیز اگر پیش از موعد و بدون آمادگی لازم به سالک عرضه شود، میتواند به جای رشد، باعث نابودی روحانی او گردد. این بیت بر اهمیت «تدریج» و «ظرفیت» در مسیر سلوک تأکید دارد و نشان میدهد که هر سخنی را نباید برای هر کسی گفت.
- مسکین
- بیچاره، ناتوان، درمانده
- مُرده گیر
- مرده حساب کن، مرده فرض کن
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.