قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۷ - مکر کردن مریدان کی خلوت را بشکن› بیت ۵۸۸
M1:588 — چونک دندانها بر آرد، بعد از آن / هم بخود گردد دلش جویای نان
M1:588
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
هر چیزی زمان و آمادگی خودش را میطلبد؛ وقتی سالک به بلوغ معنوی برسد، خودبهخود به دنبال معرفتهای سنگینتر و تکالیف دشوارتر خواهد رفت.
این بیت در ادامهٔ تمثیل بیت قبلی (طفل و شیر) است و استدلال مریدان را تکمیل میکند. آنها به پیر خود میگویند که همانطور که دادن نان به نوزاد بیدندان کاری اشتباه و حتی کشنده است، تحمیل ریاضتها و معارف سنگین به مریدان تازهکار نیز نادرست است. آنها معتقدند که رشد معنوی باید مرحله به مرحله و طبیعی باشد.
کودک تا زمانی که شیرخواره است، تنها شیر میخواهد و میتواند هضم کند. اما وقتی دندان درمیآورد، این یک نشانهٔ طبیعی از آمادگی جسمانی او برای غذایی سختتر مانند نان است. در آن زمان، دیگر نیازی به اصرار نیست؛ غریزه و نیاز درونی، خود او را به سمت نان میکشاند. مولانا با این تصویر ساده و قدرتمند، این نکته را بیان میکند که استعداد و ظرفیت درونی، راهنمای مسیر رشد است. وقتی مرید (سالک) از نظر روحی به پختگی لازم برسد («دندان درآورد»)، خودش مشتاق و «جویای» مراحل بالاتر سلوک («نان») خواهد شد و نیازی به فشار از بیرون نیست. این بیت بر اهمیت «وقت» و «صبر» در تربیت روحانی تأکید میکند.
- بر آرد
- درآورد، دربیاورد، رشد کند
- هم بخود
- خودبهخود، به صورت خودکار، به تنهایی
- جویای
- جستجوگر، خواهان، طالب
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.