قرائت› دفتر ۲› بخش ۲۶ - فرمودن والی آن مرد را کی این خاربن را کی نشاندهای بر سر راه بر کن› بیت ۱۳۱۱
M2:1311 — ما شکاریم این چنین دامی کراست / گوی چوگانیم چوگانی کجاست
M2:1311
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
Somos como la presa en una trampa o la bola en un juego, movidos por un poder invisible y soberano cuya identidad y propósito nos desconciertan.
Este verso utiliza dos metáforas poderosas para describir la condición humana frente al poder divino. Rumi nos presenta como la presa (shekār) y la bola de polo (gūy-e chowgān), ambas completamente a merced de una fuerza externa e invisible: el cazador con su trampa, el jugador con su mazo.
El contexto inmediato está lleno de imágenes similares: una pluma que escribe movida por una mano oculta, un caballo que galopa sin jinete visible, una flecha que vuela desde un arco que no se ve. Todas estas figuras apuntan a la misma idea central del sufismo: la agencia real detrás de todos los acontecimientos del universo pertenece a Dios, el «Agente Oculto». Los seres humanos experimentamos los efectos —el movimiento, la captura, el golpe— pero el causante permanece velado.
La pregunta retórica «¿de quién es?» (kerāst) y «¿dónde está?» (kojāst) no es una duda teológica, sino una expresión de asombro y sumisión. Refleja la perplejidad del alma que siente el control soberano de Dios en cada aspecto de su existencia, desde la fe hasta la duda, desde la alegría hasta el sufrimiento, sin poder ver directamente al Actor Divino. Es un reconocimiento de nuestra impotencia y una rendición a la voluntad misteriosa que gobierna el juego de la vida.
- شکار
- Presa, pieza de caza. La criatura que es cazada.
- دام
- Trampa, red, lazo. El dispositivo usado por un cazador.
- گوی چوگان
- Bola de polo. En la poesía persa, es una metáfora clásica del ser humano o del amante, golpeado y dirigido por el mazo (el destino, el Amado) en el campo del mundo.
- چوگان
- Originalmente, el mazo o palo de polo. Aquí, por metonimia, se refiere al jugador de polo, la fuerza que empuña el mazo.
ما انسانها در این جهان مانند شکار یا گوی بازی هستیم که نیرویی پنهان و قدرتمند سرنوشت ما را رقم میزند، در حالی که خودِ آن نیرو را نمیبینیم.
این بیت در ادامهٔ ابیات پیشین، بر این نکته تأکید میکند که انسان در برابر قدرت پنهان الهی، موجودی منفعل و بیاختیار است. مولانا با دو تشبیه قدرتمند، این مفهوم را بیان میکند:
-
ما شکاریم: ما مانند حیوانی هستیم که در دامی پیچیده و عظیم گرفتار شده است. ما فقط دام (یعنی حوادث و تقدیر) را حس میکنیم، اما صاحب دام، یعنی خداوند، از دید ما پنهان است. این تصویر، حیرت و سرگشتگی انسان را در برابر عظمت طرح الهی نشان میدهد.
-
ما گوی چوگانیم: در بازی چوگان، گوی هیچ اختیاری از خود ندارد و این چوگانباز است که با ضربات خود، مسیر و سرعت آن را تعیین میکند. ما نیز در میدان زندگی مانند همان گوی هستیم که به ارادهٔ «چوگانباز» ازلی به این سو و آن سو میرویم، بیآنکه او را مستقیماً ببینیم.
این بیت، مانند ابیات قبل و بعد خود (تیرانداز پنهان، خیاط غیبی)، تصویری از جبر عرفانی را ترسیم میکند. در این نگاه، تمام آنچه در جهان پدیدار است، معلول و اثر یک فاعل و علت نادیدنی است. هدف مولانا دعوت به دیدن آن «دست پنهان» در پسِ تمام اتفاقات و رها شدن از درگیری با صورتها و ظواهر است.
- کراست
- مخفف «که را است»، یعنی مال کیست؟ از آنِ کیست؟
- گوی چوگان
- توپی که در بازی چوگان با چوب به آن ضربه میزنند.
- چوگانی
- چوگانباز، کسی که بازی چوگان میکند.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.