قرائت› دفتر ۲› بخش ۱ - سر آغاز› بیت ۴۳
M2:43 — آفتاب معرفت را نقل نیست / مشرق او غیر جان و عقل نیست
M2:43
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
خورشید معرفت و شناخت حقیقی، برخلاف خورشید آسمان، غروب و افول ندارد و از جایی به جای دیگر منتقل نمیشود، زیرا سرچشمه و محل طلوع آن، درون جان و عقل انسان است.
مولانا در اینجا دو نوع خورشید را با هم مقایسه میکند: خورشید مادی و «آفتاب معرفت». خورشید مادی و فیزیکی، هر روز طلوع و غروب میکند؛ مکانش تغییر میکند و نورش گاهی هست و گاهی نیست. اما خورشید معرفت و شناخت باطنی، اینگونه نیست. این نور، یک حقیقت درونی است که از افق جان و خرد انسان عارف طلوع میکند.
این خورشید «نقل» و جابهجایی ندارد؛ یعنی کسی نمیتواند آن را از تو بگیرد یا از مکانی به مکان دیگر منتقل کند. غروب هم ندارد، زیرا وقتی در جان آدمی طلوع کرد، همیشگی است. برخلاف حواس ظاهری که به دنیای بیرون و پدیدههای متغیر وابستهاند، معرفت حقیقی، نوری است که از درون خود انسان سرچشمه میگیرد و به همین دلیل پایدار و جاودانه است. این همان حقیقتی است که انسان را از اسارت دنیای فانی رها میکند و به او روشنایی ابدی میبخشد.
- معرفت
- شناخت عمیق و باطنی، دانش شهودی و عرفانی
- نقل
- جابهجایی، انتقال از مکانی به مکان دیگر
- مشرق
- محل طلوع، جایگاه برآمدن خورشید
- غیر
- به جز، جز
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.